آت اکولوژی، آنتیاکسیدانی و اتنوفارماکولوژی اندامهای مختلف گیاه دارویی Punica granatum var. spinosa در استانهای گلستان و مازندران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه زیست شناسی، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران

2 دانشیار گروه میکروبشناسی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی گلستان، گرگان، ایران

3 داروساز و مسئول فنی کارخانه داروسازی و شرکت کشت و صنعت گیاهان دارویی نیاک، گرگان، ایران

چکیده

در این تحقیق به‌منظور مقایسه مهمترین نیازهای اکولوژیکی، اتنوفارماکولوژی و آنتی‌اکسیدانی عصاره گیاه انار (Punica granatum var. spinosa) در استان‌های گلستان و مازندران، هر یک از نمونه‌های برگ‌، گل‌، میوه‌، دانه و پوست میوه گیاه در فاصله اردیبهشت تا آبان‌ماه 1392 به‌ترتیب از دو رویشگاه طبیعی واقع در استان گلستان (680 متری- رامیان) و مازندران (جزیره ساحلی میانکاله) جمع‌آوری و همزمان مهمترین اطلاعات طب سنتی در مورد اندام‌های مورد استفاده و فراورده‌های دارویی آن از مردم محلی بدست آمد. عصاره اتانولی نمونه‌ها به روش پرکولاسیون تهیه و ارزیابی آنتی‌اکسیدانی عصاره‌ها با استفاده از تست DPPH  برحسب میزان IC50 در مهار رادیکالهای آزاد انجام گرفت و نتایج در سطح (05/0P<) ارزیابی گردید. نتایج نشان داد رویشگاه کوهستانی رامیان (680 متر) در استان گلستان با اقلیم نیمه مرطوب سرد‌، بارش سالانه 827/35 میلی‌متر، متوسط حرارت سالانه 12/74 درجه سانتی‌گراد و درخاک‌هایی با هوموس فراوان‌، در حالی که در رویشگاه میانکاله مازندران (15 متر) با اقلیم گرم و مرطوب‌، متوسط بارندگی سالانه 552/7 میلی‌متر، دمای متوسط سالانه 11/6 درجه سانتی‌گراد دارای بافت خاک ماسه- لومی می‌باشد و یک تاخیر یک ماهه در زمان گلدهی گیاه در رویشگاه مازندران نسبت به گلستان وجود دارد و اینکه در طب سنتی هر دو استان از فراورده‌های انار وحشی به‌صورت منفرد یا ترکیبی با سایر گیاهان دارویی در درمان اسهال، دفع کرم و انگل، کاهش فشارخون، تنظیم ضربان قلب، درمان عفونت‌های انگلی، دیابت‌، کم کاری تیرویید و التهاب پروستات استفاده می‌شود. نتایج آزمایشگاهی نیز نشان داد که به‌ترتیب عصاره‌های پوست‌، دانه و برگ گیاه از قدرت بیشتری در مهار رادیکال آزاد برخوردار بودند ولی بالاترین میزان عملکرد آنتی‌اکسیدانی مربوط به عصاره پوست میوه انار در رویشگاه استان گلستان (μg/ml‎ 2.17‎±‎0.1 IC50=) گزارش گردید و اینکه عصاره گلها از کمترین میزان عملکرد آنتی اکسیدانی مخصوصا در استان مازندران برخوردار بودند و این یافته‌ها در تایید مصارف بیشتر دانه‌های انار در مناطق کوهستانی قابل بحث است.

کلیدواژه‌ها


 

1.Ajaikumar, K.B., Asheef, M., Babu, B.H., and Padikkala, J. 2009. The inhibition of gastric mucosal injury by PGL (pomegranate) methanolic extract. J. Ethnopharmacol 96:171–176.

2.Aviram, M., Volkova, N., and Coleman, R. 2008. Pomegranate phenolics from the peels, arils, and flowers are anti atherogenic: studies in vivo in atherosclerotic Apo lipoprotein E-deficient (E°) mice and in vitro cultured macrophages and lipoproteins. J. Agric. Food Chem., 56:1148-1157.

3.Bagri, P., Ali, M., Aeri, V., Bhowmik, M., and Sultana, S. 2009. Anti diabetic effect of Punica granatum flowers: Effect on hyperlipidemia, pancreatic cells lipid peroxidation and antioxidant enzymes in experimental diabetes. Food and Chemical Toxicology 47: 50–54.

4.Berrougui, H., Martín-Cordero, C., Khalil, A., Hmamouchi, M., Ettaib, A., Marhuenda, E., and Herrera, M.D. 2006. Vaso relaxant effects of harmine and harmaline extracted from Peganum harmala L. seed's in isolated rat aorta. pharmacological Research Journal. 54: 150-157.

5.Celik, I., Temur, A., and Isik, I. 2009. Hepatoprotective role and antioxidant capacity of pomegranate (Punica granatum L.) flowers infusion against trichloroacetic acid-exposed in rats. Food and Chemical Toxicology, 47:145-149.

 6.Celik, I., Temur, A., and Isik, I. 2009. Hepatoprotective role and antioxidant capacity of pomegranate (Punica granatum) flowers infusion against trichloroacetic acid-exposed in rats. Food and Chemical Toxicology. 47(1): 145–149.

7.Derakhshanfar, A., Oloumi, M.M., and Mirzaie, M. 2009. Study on the effect of Peganum harmala extract on experimental skin wound healing in rat: pathological and biomechanical findings. Clinical Pathology Journal. 580-589.

8.Haidaria, M.B. 2009. Muzammil AliaSamuel Ward Casscells IIIabMohammad Madjidab. Pomegranate (Punica granatum) purified polyphenol extract inhibits influenza virus and has a ynergistic effect with oseltamivir. Phytomedicine. 16 (12): 1127–1136.

9.Kordali, S., Kotan, R., and Mavi, A. 2005. Determination of the chemical composition and anti-oxidant activity of the essential oil of Artemisia dracunculus and A. annuae J. Agri. Food Chemistry. 53(24): 9452-8.

10.Kotamballi N. Chidambara Murthy, Guddadarangavvahally K.J., and Ravendra, P.S. 2005. Studies on antioxidant activity of pomegranate (Punica granatum) peel extract using in vivo models. J. Agric. Food Chem., 50(17): 4791–4795.

11.Lanskya, E.P., and NewmanaR. 2005. Punica granatum (pomegranate) and its potential for prevention and treatment of inflammation and cancer. Journal of Ethno pharmacology. 109(2):177–206.

12.Lee, C-J., Chen, L-G., Liang, W-L., and Wang, C-C. 2010. Anti-inflammatory effects of Punica granatum L. in vitro and in vivo. J. Food Chemistry, 118: 315-322.

13.Mazandarani, M., Yassaghi, S., Rezaei, M.B., and Ghaemi, E.A. 2007. Ethnobotany and anti bacterial activity from essential oil of two endemic Hypericum species in North of Iran. Asian Journal of Plant Sciences. 6(2):354-358.

14.Negi, P.S., and Jayaprakasha, G.K. 2003. Antioxidant and antibacterial activities of Punica granatum peel extracts. Journal of Food Science, 68(4):1473–1477.

15.Pathak, S.B. 2004. "TLC Densitometric method for the quantification of eugenol and gallic acid in Clove". Chromatographia 60 (3-4): 241–244.

16.Perticone, P., Degrassi, F., and De Salvia, R. 2008. Assessment of the genotoxic risk of Punica granatum L. (Punicaceae) whole fruit extracts. Journal o Ethno pharmacology, 115: 416-422.

17.Seeram, N.P., Aronson, W.J., and Zhang, Y. 2008. Pomegranate ellagitannin-derived metabolites inhibit prostate cancer growth and localize to the mouse prostate gland. J. Agric. Food Chemesitry, 55: 7732-7737.

18.Sies, H., Schewe, T., Heiss, C., and Kelm, M. 2005. Cocoa polyphenols and inflammatory mediators. Am. J. Clin. Nutr., 81:304S–12S.

19.Singh, R.P., Murthy, K.N.C., and Jayaprakasha, G.K. 2002 Studies on the antioxidant activity of pomegranate peel and seed extracts using in vitro models. Journal of Agricultural and Food Chemistry, 50: 81–86.

20.Spencer, J.P.E. 2008. "Flavonoids: modulators of brain function?". The Britishjournal of nutrition 99 E Suppl. 1: ES60–ES77.

21.Vita, J.A. 2005. Polyphenols and cardiovascular disease: effects on endothelial and platelet function. Am. J. Clin. Nutr., 81: 292S–7S.

22.Wang, R., Wang, W., Wang, L., Liu, R., Ding, Y., and Du, L. 2006. Constituents of the flower of punica granatum. Fitoterapia,77:534-537.

23.Shahverdi, A.R., Ostad, S.N., Khodaee, S., Bitarafan, L., Monsef-Esfahani, H.R., Jamalifar, H., Nikavar, B., and Mohseni, M. 2008. Antimicrobial and cytotoxicity potential of Peganum harmala smoke. Pathlogy Magazine. 4(15): 236-40.

24.Shi, C.C., Liao, J.F., and Chen, C.F. 2001. Spasmolytic effect of three harmala alkaloids on guinea – pig isolated trachea. Pharmacol toxicology Journal. 89: 259-264.

25.WHO report. 2003. Global tuberculosis control: surveillance, planning, financing Geneva, Switzerland, (WHO/CDS/TB /2003.316).