بررسی فیتوشیمیایی و آنتی‌اکسیدانی عصاره میوه گیاه دارویی سنجدL. Elaeagnus angustifolia در رویشگاه‌های مختلف منطقه شاهرود

نوع مقاله : مقاله پژوهشی


1 دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران شمال، باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان، تهران، ایران

2 استادیار گروه علوم باغبانی، دانشکده تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران.

3 کارشناسی ارشد باغبانی،دانشگاه آزاد اسلامی واحد دامغان


گیاه سنجد (Elaeagnus angustifolia L.) به علت وجود متابولیت‌های ثانوی فلاونوئید و فنول  از خواص آنتی اکسیدانی برخوردار است و به این جهت دارای عملکردهای دارویی فراوان است. از آنجایی که کمیت و کیفیت آن مواد در شرایط آب و هوایی مختلف متغیر می‌شود، این تحقیق با هدف بررسی تغییرات فیتوشیمیایی و آنتی‌اکسیدانی عصاره میوه‌های گیاه سنجد در رویشگاه‌های مختلف منطقه شاهرود (مجن، میامی و کلامو 1000 - 1400 متر) انجام گرفت. عصاره متانولی میوه‌ها با استفاده از روش خیساندن، میزان فنل و فلاونویید کل در عصاره‌ها با استفاده از روش‌های اسپکتروفوتومتری، ارزیابی و مقایسه عملکرد آنتی‌اکسیدانی با استفاده از روش DPPH انجام گرفت . نتایج نشان داد با افزایش ارتفاع در منطقه کوهستانی مجن (1400 متر)، میزان ترکیبات فنولی، فلاونوییدی و فعالیت آنتی‌اکسیدانی میوه گیاه افزایش معنی‌داری پیدا می‌کند و این موضوع در تایید اثر متقابل تنش‌های محیطی موجود در ارتفاعات مختلف رویشگاهی، بر کمیت و کیفیت مواد موثره دارویی گیاهی قابل بحث است.



  1. Bertome, J., Arrillage, M. and Segura, J. 2007. Essential oil variation whitin and among natural population of Lavandulalatifolia and its relation to their ecological areas. Biochemical systematics and Ecology, 35:479-488.
  2. Cai, Y., Luo, Q., Sun, M. and Corke, H. 2004. Antioxidant activity and phenolic compounds of 112 traditional Chinese medicinal plant associated with anticancer'. Life Sciences, 74:2157–2184.
  3. Cao, G. and Prior, R. L. 1998. Comparison of different analytical methods for assessing total antioxidant capacity of human serum. Clinical Chemistry, 44:1309–1315.
  4. Chang, C., Yang, M., Wen, H. and Chern, J. 2002. Estimation of total flavonoid content in propolis by two complementary colorimetric methods. Journal of Food Drug Analaysis, 10: 178-182.
  5. Friedman, J., Auble, G., Shafroth, P., Scott, M., Merigliano, M., Preehling, M. and Griffin, E. 2005. Dominance of non-native riparian trees in western USA. Biological Invasions, 7:747–51.
  6. Gairola, S., Shariff, N., Bhate, A. and Prakash kola, C. 2010. Influence of climate change on production of secondary chemicals in high altitude medicinal plants. Journal of medicinal plant research, 1825- 1829.
  7. Habibi, H., Manifestations, d., MajnoonHosseini, N., Chaichi, M. R. And Tabatabai, M. F. 2006. The effect of altitude on wild thyme essential oil and plant preparations. Taleghan Research and development in agriculture and horticulture, 73: 1-10.
  8. Halliwell, B. 1994. Free radicals, antioxidants, and human disease curiosity, cause, or consequence. Lancet, 344: 721-724.
  9. Hemati, K.H., Omidbeigi, R. and Bashiri Sadr, Z. 2003. Effect of climate and harvest time on the qualitative and quantitative characteristics of flavonoids of citrus varieties. Ph.D thesis, Submitted to Modares University.
  10. Jakola, L. and Hohtola, A. 2010. Effect of latitude on flavonoid biosynthesis in plants. Plant cell and environmental, 1239-1241
  11. Javanmardi, J., Stushnoff, C., Locke, E. and Vivanco, J.M. 2003. Antioxidant activity and total phenolic content of Iranian Ocimum accessions. Food Chemistry, 83(4): 547-550.
  12. Laurel, F.R., Servio, R.P., Valerie, B.K., Gregory, M.J. and Ian, C.P. 1999. Direct and indirect effects of climate change on St. John's wort, Hypericum perforatum L. (Hypericaceae). Oecologia. 120: 113-122.
  13. Mathew, S. and Abraham, T. E. 2006. In vitro antioxidant activity and scavenging effects of Cinnamomum verum leaf extract assayed by different methodologies. Food and Chemical Toxicology, 44: 198-206.
  14. Mazandarani, M., Makari, S. and Bajian, G.R. 2011. Evaluation of phytochemical and antioxidant activity in different parts of Heracleum gorganicum Rech. F. in Golestan province, North of Iran. Iranian Journal plant physiology, 2(2): 381-388.
  15. Najarfirouzabadi, M., Hemmati, kh.,Khorasanineghad, S.  And Bagherifard, A. 2014. The effect of height on the morphological and biochemical characteristics of Urtica in Mazandaran and Golestan province. Journal of Plant Ecophysiology of Iran, 35 (9): 1-11.
  16. Omidbeighi, R. 2000. Production and Processing of Drug Plants. Astan-e GhodsRazavi Press, 347 pp.
  17. Pourmorad, F., Hosseinimehr, S. J. and Shahabimajd, N. 2006. Antioxidant activity, phenol and flavonoid contents of some selected Iranian medicinal plants. African Journal of Biotechnology, 5 (11): 1142-1145.
  18. Ramezani, M., Hosseinzadeh, H. and Daneshmand, N. 2001. Antinociceptive effect of Elaeagnus angustifolia fruit seeds in mice. Fitoter, 72:255-62.
  19. 19-Sabety, H. 1994.  Forests, trees and shrubs of Iran, Yazd University press, Yazd, Iran, 810 pp.
  20. Sadatmand, l., Ghorbanli, M. and Nikan M. 2006. Evaluation of some habitat effects of the compounds flavonoids, polyphenols and antioxidant activity of Elaeagnus angustifolia. The first national conference on new issues in agriculture.
  21. Sun, F., Hayami, S., Ogiri, Y., Haruna, S., Tanaka, K., Yamada, Y., Tokumaru, S. and Kojo, S. 2001. Evaluation of oxidative stress based on lipid hydroperoxide, vitamin C and vitamin E during apoptosis and necrosis caused by thioacetamide in rat liver. Biochimica et Biophysica Acta (BBA)- Molecular Basis of Disease, 1535(2): 186-191.
  22. Tawaha, K.H., Alali, F.Q., Gharaibeh, M., Mohammad, M. and Elimat, T.E. 2007. Antioxidant activity and total phenolic content of selected Jordanian plant species. Food Chemistry, 104:1372–1378.
  23. Wang, Ya., Guo, T., Yin, L.J., Shang- Zhen, Z. and Zhao, P. 2012. Four flavonoid glycosides from the pulps of Eleagnusangustifolia and their antioxidant activities, Advanced Materials Research, 756: 16-20.
  24. Wolniak, M., Tomczykowa, M., Tomczyk, M., Gudej, J. and Wawer, I. 2007, Antioxidant activity of extracts and flavonoids from Bidens tripartita. Acta Poloniae Pharmaceutica, 64(5):441-447.
  25. Zarghami-Moghaddam, P., Mazandarani, M. and Zolfaghari, M.R. 2012. Antibacterial and antioxidant activities of root extract of Onosma dichroanthum Boiss. In North of Iran. African Journal of Microbiology Research, 6(8): 1776-1781.
  26. Zaveri, N.T. 2006. Green tea and its polyphenoliccatechins: Medicinal uses in cancer and noncancer applications. Life Sciences, 78(18): 2073-2080.
  27. Zhou, M., Chen, Y., Ouyang, Q., Liu, S.X. and Pang, Z.J. 2000. Reduction of the oxidative injury to the rabbits with established atherosclerosis by protein bound polysaccharide from Coriolus vesicolor. The American Journal of Chinese Medicine, 28: 239-249.