ارزیابی تنوع برخی از شاخص‌های فیتوشیمیایی عصاره برگ ژنوتیپ‌های مختلف گیاه زرشک (Berberis) در شمال غرب ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی‌ارشد بیوتکنولوژی و ژنتیک مولکولی محصولات باغبانی، گروه علوم باغبانی

2 دانشیار گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ایران

3 استادیار گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ایران

چکیده

در این تحقیق برگ تعداد 28 ژنوتیپ از گیاه زرشک در اردیبهشت 1395 از شمال­غرب کشور جمع آوری گردید. نمونه­ها پس از عصاره­گیری با دستگاه اولتراسونیک، از نظر صفات فیتوشیمیایی فنول کل (روش فولین سیوکالتیو)، فلاونوئید کل (روش کلرید آلمینیوم)، کلروفیل a، b و کارتنوئید (روش لیچن تالر) و ظرفیت آنتی‌اکسیدانی (روش FRAP و DPPH) مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که بیشترین و کمترین میزان فنول کل به‌ترتیب در ژنوتیپ‌های 8Z و 19Z به میزان 96/75 و 59/13(میلی‌گرم گالیک اسید بر گرم وزن خشک) می‌باشد. بیشترین و کمترین میزان فلاونوئید کل به‌ترتیب در ژنوتیپ‌های 20 Z و 19Z به میزان 99/14 و 10/2 (میلی­گرم کوئرستین بر صد گرم ماده خشک) مشاهده شد. بیشترین میزان کلروفیلa، b و کارتنوئید به‌ترتیب در ژنوتیپ­های 3Z، 26Z، 8Z به میزان32/26، 37/5 و 86/18 (میلی­گرم بر صد گرم ماده خشک) گزارش شد. بررسی خواص آنتی‌اکسیدانی نشان داد که بیشترین میزان فعالیت آنتی­اکسیدانی در روش FRAP به‌ترتیب مربوط به ژنوتیپ‌ 8Z به میزان 14/4 (میکرومول آهن بر گرم ماده خشک گیاه) بود. بیشترین میزان فعالیت آنتی‌اکسیدانی در روش DPPH نیز متعلق به ژنوتیپ‌ 6Z به میزان 30/92 درصد بود و این که میزان فعالیت آنتی­اکسیدانی با میزان فنول و فلاونوئید کل در عصاره‌های گیاه ارتباط مستقیم دارد و می­توان از خواص آنتی­اکسیدانی ژنوتیپ­های 20Z و 8Z  گیاه زرشک که از بیشترین  میزان فنول و فلاونوئید کل برخوردارند، در صنایع غذایی و دارویی استفاده کرد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


  1. Alemardan, A., Asadi, W., Rezaei, M., Tabrizi, L. and Mohammadi, S. 2013. Cultivation of Iranian seedless barberry (Berberis integerrima ‘Bidaneh’) A medicinal shrub. Industrial Crops and Products, 50: 276-287.
  2. Alfaro, S., Mutis, S., Palma, R., Quiroz, A., Seguel, I. and Scheuermann, E. 2013. Influence of genotype and harvest year on polyphenol content and antioxidant activity in murtilla (Ugni molinae Turcz) fruit. Soil Science and Plant Nutrition, 13: 67-78.
  3. Bataillon, T.M., David, J.L. and Schoen, D.J. 1996. Neutral genetic markers and conservation: simulated Germplasm collections. Genetics, 144: 409-417.
  4. Chang, Q., Zuo, Z., Harrison, F. and Chow, M.S.S. 2002. Hawthorn. Clinical Pharmacology. 42(6): 605–612.      
  5. Chauhan, R.S., Kaul, M.K., Shahi, A.K., Kumar, A., Ram, G. and Tawa, A. 2009. Chemical composition of essential oils in Mentha spicata L. accession [IIIM(J)26] from North-West Himalayan region, India. Industrial Crops and Products, 29: 654–656.
  6. Dere, S., Gunes, T. and Sivaci, R. 1998. Spectrophotometric determination of chlorophyll - a, b and total carotenoid contents of some algae species using different solvents. Journal of Botany, 22: 13-17.
  7. Ebrahimi, M., Farajpour, M., Beigmohamadi, M. and Ebrahimi, M. 2012. Genetic relationships among yarrow based on random amplified Polymorphic DNA markers. Journal of Biotechnology and Pharmaceutical Research, 3(4): 69-73.
  8. Ebrahimzadeh, M.A., Hosseinimehr, S.J., Hamidinia, A. and Jafari, M. 2008. Antioxidant and free radical scavenging activity of Feijoa sallowiana fruits peel and leaves. Journal of Pharmacol-online, 1: 7-14.
  9. Farag, RS. EI-Baroty, G.S. and Basuny, AM. 2003. The influence of phenolicextracts obtained from the olive plant (cv. Picual and Kronakii), on the stability ofsunflower oil. International Journal of Food Science and Technology, 102:46-52.
  10. Fatehi, M., Saleh, T.M., Fatehi-Hassanabad, Z., Farrokhfal, Kh., Jafarzadeh, M. and Davodi, S. 2005. A pharmacological study on Berberis vulgaris fruit extract. Journal of Ethno pharmacology, 102(1): 46–52.
  11. Grassmann, J. 2005. Terpenoids as plant antioxidants. Vitam. Horm. 72: 505–535.
  12. Hanachi, P., and Golkho, Sh. 2009. Using Hplc todetermination the composition and antioxidant activity of Berberis vulgaris. Europian Journals Publishing, 29(1): 47-54.
  13. HazlerPilepic, K., Males, Z. and Plazibat, M. 2008. Genetic structure in Hypericum perforatum  L.   Population. Periodicum Biologorum. 110(4): 367–3710.
  14. Horwath, A.B., Grayer, R.J., Keith-Lucas, D.M. and Simmonds, M.S.J. 2008. Chemical characterization of wild population of Thymus from different climatic regions in southeast Spain. Biochemical Systematics and Ecology, 36:117-133.
  15. Kumar A., Jhadwal, N., Lal, M. and Singh, M. 2012. Antibacterial activity of some medicinal plants used against UTI causing pathogens. Journal of Life science and Pharma Research. 4: 278-83.
  16. Imanshahidi, M. and Hosseinzadeh, H. 2008. Pharmacological and therapeutic effects of Berberis vulgaris and its active constituent, berberine. Phytother Res, 22: 999–1012.
  17. Maksimovic, M., Vidic, D., Milos, M., Editasolic, M., Abadzic, S. and Siljak-yakovley, S., 2007. Effect of the environmental condition on essential oil profile in two Dinaric Salvia species: S. brachyodon Vandas and S. offecinalis L. Biochemicl Systematics and Ecology, 35: 437-478.
  18. Marzouki, H., Elaissi, A., Khaldi, A., Bouzid, S., Falconieri, D., Marongiu, B., Piras, A. and Porcedda, S., 2009. Seasonal and geographical variation of Laurus nobilis L. essential oil from Tunisia. Open Nat. Prod. J., 2: 86-91.
  19. Mazandarani, M., Ghasemi, N., Bayat, H., 2013. Investagion of secondary active compounds of medical plant (Berberis vulgaris L) and its comparison among different part of the plant in South East of Golestan province. Plant Enviromental Physiology, 8: 59-70.
  20. Motalleb, G., Hanachi, P., Kua, S.H., Fauziah, O. and Asmah, R. 2005. Evaluation of phenolic content and total antioxidant activity in Berberis vulgaris fruit extract. Journal of Biological Sciences, 5: 648–653.
  21. Neel, M.C. and Ellstr N.C. 2003. Conservation of genetic diversity in the endangered plant Eriogonum ovalifolium var. vineum (Polygonaceae). Journal of Conservation Genetics, 37: 352-354.
  22. Nakajima, J.I., Tanaka, I., Seo, S., Yamazaki, M. and Saito, K. 2004. LC/PDA/ESI-MS profiling and radical scavenging activity of anthocyanins in various berries. Journal of BioMed Research International, 5: 241-247.
  23. Rezende V.L., Oliveira-Filho A.T., Eisenlohr P.V., Kamino L.H.Y. and Vibrans A.C. 2015. Restricted geographic distribution of tree species calls for urgent conservation eforts in the Subtropical Atlantic Forest. Biodiversity and Conservation 24: 1057-1071.
  24. Rounsaville T.J. and Ranney T.G. 2010. Ploidy levels and genome sizes of Berberis L. and Mahonia nutt. Species, hybrids, and cultivars. Hort science, 45: 1029‑1033.
  25. Scalzo, J., Mezzetti, B. and Battino, M. 2005. Total antioxidant capacity evaluation: Critical steps for assaying berry antioxidant features. Biofactors, 23: 221–227.
  26. Yildiz, H., Ercisli, S., Sengul, M., Topdas, E.F., Beyhan, O., Cakir, O., Narmanlioglu, HK. And Orhan, E. 2014. Some Physicochemical Characteristics, Bioactive Content and Antioxidant Characteristics of Non-Sprayed Barberry (Berberis vulgaris L.) Fruits from Turkey. Erwerbs-Obstbau, 56: 123-129.
  27. Zarei, A., Changizi-Ashtiyani, S., a Taheri, S. and Ramezani, M. 2015. A quick overview on some aspects of endocrinological and therapeutic effects of Berberis vulgaris L. Avicenna J Phytomed, 5 (6): 485-497.
  28. Zovko Koncic, M., Kremer, D., Schühly, W., Brantner, A., Karlovic, K. and Kalodera, Z. 2010. Chemical differentiation of Berberis croatica and
    B. vulgaris using HPLC fingerprinting. Croatica Chemica Acta, 83: 451–456.
  29. Zugic, A., Ðordevic, S., Arsic, I., Markovic, G., Zivkovic, J., Jovanovic, S. and Tadic, V. 2014. Antioxidant activity and phenolic compounds in 10 selected herbs from Vrujci Spa, Serbia. Journal of Industrial Crops and Products, 52: 519-527.