مطالعه کمیت و کیفیت اسانس گیاهان دارویی Thymus vulgaris L.، Melissa officinalis L. و Achilleamill efoilum L. کشت ‌شده در شرایط اقلیمی شهرکرد

نویسندگان

1 گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران.

2 استادیار مرکز تحقیقات گیاهان دارویی، پژوهشکده علوم پایه سلامت، دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد، شهرکرد، ایران.

3 استادیار گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران.

چکیده

در این پژوهش کمیت و کیفیت اسانس گیاهان دارویی: آویشن باغی، بادرنجبویه و بومادران در شرایط اقلیمی شهرکرد ارزیابی و مقایسه گردید. سرشاخه­های هوایی گلدار گونه­ها از مزرعه تحقیقاتی واقع در دانشگاه شهرکرد در تابستان 1396 برداشت شدند. اسانس نمونه­ها با استفاده از دستگاه تقظیر با آب (طرح کلونجر) استخراج و سپس با استفاده از دستگاه GC و MS-GC شناسایی گردید. نتایج نشان داد میزان اسانس آویشن باغی، بادرنجبویه و بومادران به‌ترتیب 12/0، 18/0 و 1/0 درصد بود. عمده­‌ترین ترکیبات اسانس آویشن باغی به‌ترتیب شامل تیمول (2/33 درصد)، گاما-ترپینن (5/18 درصد)، پ-سیمن (9/10 درصد) و لینالول (5 درصد) بودند. نرال (3/26 درصد)، ژرانیال (25درصد)، بتا-کاریوفیلن (9/6 درصد)، ژرانیل استات (4/6 درصد) و سیس کریزانتنول (8/5 درصد) مهم­‌ترین ترکیبات اسانس در گیاه بادرنجبویه بودند. عمده­‌ترین ترکیب اسانس در سرشاخه­ گلدار بومادران نیز شامل سیس کریزانتنیل استات (19/27درصد)، سیس کریزانتئول (6/13درصد)، ژرماکرن-دی (24/7 درصد)، بتا-کاریوفیلن (69/6 درصد) و تیمول (15/6 درصد) بودند. به‌طور کلی نتایج این پژوهش نشان داد که اسانس این گیاهان در شرایط اقلیمی شهرکرد از کمیت و کیفیت بهینه­ای برخوردار است و می­توان در فرآوری دارویی این گیاه اندر شرایط بومی این منطقه بهره جست.

کلیدواژه‌ها


  1. Abedini, S., Sahebkar, A. and Hassanzadeh-Khayyat, M. 2014. Chemical composition of the essential oil of Thymus vulgaris L. grown in Iran. Journal of Essential Oil Bearing Plants, 17(3): 538-543.
  2. Adams, R.P. 2007. Identification of essential oil components by gas chromatography/ mass spectrometry. The Journal of the American Society for Mass Spectrometry, 16: 1902-1903.
  3. Al-Shuneigat, S., Al-Sarayreh, Y., Al–Saraira, M., Al-udah, I. and Al-Tarawneh, S.A. 2014. Chemical composition and antimicrobial activity of the essential oil of wild Thymus vulgaris grown in South Jordan. Journal of Pharmacy and Biological Sciences, 9(5): 78-82.
  4. Komaki, A., Hoseini, F., Shahidi, S., and Baharlouei, N. 2016. Study of the effect of extract of Thymus vulgaris on anxiety in male rats. Journal of Traditional and Complementary Medicine, 6(3), 257-261.‏
  5. Asllani, U. and Toska, V. 2003. Chemical composition of Albanian Thyme oil (Thymus vulgaris L.). Journal of Essential Oil Research, 15(3): 165-167.
  6. Ardakani, M.D.B., Abbas Zadeh, A., SharifiAshoorabadi, M.D., Lebaschi, M.H. and Packnejad, F. 2007. The effect of water deficit on quantitative and qualitative characters of balm (Melissa officinalis L.). Iranian Journal of Medicinal and Aromatic Plants, 23(2): 251-261.
  7. Askari, F. and Sefidkon, F. 2004. Essential oil composition of Melissa officinalis L. from different regions. Iranian Journal of Medicinal and Aromatic Plants Research, 20(2): 229-237.
  8. Azizi, M., Chizzola, R., Ghani, A. and Oroojalian, F. 2010. Composition at different development stages of the essential oil of four Achillea species grown in Iran. Natural Product Communications, 5: 283-290.
  9. Candan, F.M., Unlu, B., Tepe, D., Dafererd, M., Polissiou, A. and Sokmen, H.A. 2003. Antioxidant and antimicrobial activity of the essential oil and methanol extracts of Achillea millefolium subsp. millefolium Afan (Asteraceae). Journal of Ethnopharmacology, 87(2-3): 215-220.
  10. Davis, L.I. and Fink, G.R. 1990. The NUP1 gene encodes an essential component of the yeast nuclear pore complex. Cell, 61(6): 965-978.
  11. European pharmacopoeia. 1983. Maisonneuve, SA. Sainte Ruffine. 1: 401 p.
  12. Ghani, A., Tehranifar, A., Azizi, M. and Ebadi, M. 2011. Effect of the date of planting on morphological characteristics, yield and essential oil content of Achillea millefolium sub sp. millefolium in Mashaad climate condition. Journal of Kerman University of Medical Sciences, 9(3): 447-453.
  13. Gorginishabankareh, H., Fakheri, B.A. and Mohammad Pourvash V.R. 2016. Effects of different levels of salinity and drought stress on growth parameters and essential oil of lemon balm Melissa officinalis L. Iranian Journal of field Crop Science, 64(4): 673-686.
  14. Hemmati, A.A., Arzi, A., Adinehvand, A., Mostofi, N.E., Mozaffari, A.R. and Jalali, A. 2011. Yarrow Achillea millefolium L. extract impairs the fibrogenic effect of bleomycin in rat lung. Medicinal Plants Research Journal, 5(10): 1843-1849.
  15. Kazeminasab, A., Yarnia, M., Lebaschi, M.H., Mirshekar, B. and Rajali, F. 2016. Effects of vermicompost and biofertilizers on essential oil composition of lemon balm Melissa officinalis L. under drought stress. Iranian Journal of Medicinal and Aromatic Plants, 32(4): 678-686.
  16. Kiani, M., Mohammadi, S., Babaei, A., Sefidkon, F., Naghavi, M.R., Ranjbar, M., Razavi, S.A, Saeidi, K., Jafari, H., Asgari, D. and Potter, D. 2017. Iran supports a great share of biodiversity and floristic endemism for Fritillaria spp. (Liliaceae): A review. Plant Diversity, 39(5): 245-262.
  17. Meister, G., Bernhardt, V., Christoffel, A. and Buschauer, A. 1999. Antispasmodic activity of Thymusvulgaris extract on the isolated guinea-pig trachea: discrimination between drug and ethanol effects. Planta Medica, 65(6): 512-516.
  18. Ministry of Health. Iranian Herbal Pharmacopoeia. 2002. Tehran: Ministry of Health Pub, 121 p.
  19. Mozaffarian, V., 2002. A Dictionary of Iranian plant names, FarhangMoaser Publication, Tehran, Iran. (th ed.). 671 p.
  20. Nadim, M.M., Malik, A.A., Ahmad, J. and Bakshi, S.K. 2011. The Essential oil composition of Achillea millefolium L. cultivated under tropical condition in India. World Journal of Agricultural Sciences, 7(5): 561-565.
  21. NaghdiBadi, H.D., Yazdani, M., Sajedi, and Nazari, F. 2004. Effects of spacing and harvesting time on herbage yield and quality/quantity of oil in thyme, Thymus vulgaris L. Industrial Crops and Products, 19(3): 231-238.
  22. Nezhadali, A., Nabavi, M. and Rajabian, M. 2012. Chemical composition of the essential oil of Thymus vulgaris L. from Iran. Journal of Essential Oil Bearing Plants, 15(3): 368-372.
  23. Nurzynska-Wierdak, R. 2013. Essential oil composition of the coriander Coriandrum sativum L. herb depending on the development stage. Journal of Acta agrobotanica, 66(1): 53-60.
  24. Potzernheim, M.C.L., Bizzo, H.R., Silva, J.P. and Vieira, R.F. 2012. Chemical characterization of essential oil constituents of four populations of Piper aduncum L. from Distrito Federal. Brazil, Biochemical systematics and ecology, 42: 25-31.
  25. Paduch, R., Matysik, G., Nowak-Kryska, M., Niedziela, P. and Kandefer-Szerszen, M. 2008. Essential oil composition and in vitro biological activity of Achillea millefolium L. extracts. Journal of Pre-Clinical and Clinical Research, 2(1): 49-58.
  26. Prasanth Reddy, V., Ravi Vital, K., Varsha, P.V. and Satyam, S. 2014. Review on Thymus vulgaris traditional uses and pharmacological properties. Medicinal and Aromatic Plants, 3, 164
  27. Potrich, F.B., Allemand, A., Mota da Silva, L.M.D., Santos, A.C.D., Baggio, C.H., Freitas, C.S., Mendes, D.A.G.B., Andre, E., Werner, M.F.D.P. and Marques, M.C.A. 2010. Antiulcerogenic activity of hydroalcoholic extract of Achillea millefolium L: Involvement of the antioxidant system. Journal Ethnopharmacology, 130(1): 85-92.
  28. Sharifi Ashoorabadi, A., Lebaschi, M.H., Matin, A., Naderi, B., Rezaei, Goliropom., Al-Hurdadi, B. and AlizadehAnaraki, K. 2009. Effect of Irrigation and drought on physiological Indices of yarrow's growth in Karaj region. Iranian Journal of Medicinal and Aromatic Plants, 25(3): 347-363.
  29. Shawl, A.S., Srivastava, S.K., Syamasundar, K.V., Tipathi, S. and Raina, V.K. 2002. Essential oil composition of Achillea millefolium L. growing wild in Kashmir India. Flavour and Fragrance Journal, 17(3): 165-168.
  30. Zargari, A. 1995. Medicinal Plants. (5th ed.). Tehran: Tehran University Press, 77-81.