بررسی ترکیبات شیمیایی اسانس و فعالیت ضدمیکروبی سرشاخه‌های هوایی گیاه به لیمو (Lippia citriodora H.B.K) کاشته شده در خوزستان در دو فاز قبل و بعد از گلدهی

نویسنده

استادیار گروه زیست‌شناسی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.

چکیده

گیاه به‌لیموLippia citriodora H.B.K  برای مصارف غذایی، آرایشی و بهداشتی به ایران وارد شده است و امروزه در مناطق مختلف کشور کشت می شود. هدف از این پژوهش شناسایی و مقایسه ترکیب‌های شیمیایی موجود در اسانس سرشاخه‌های هوایی گیاه در دو فاز قبل و بعد گلدهی و مقایسه فعالیت‌های ضد میکروبی عصاره متانلی اندام‌های ذکر شده بود. بدین منظور سرشاخه‌های گیاه در دو مرحله: رویشی و زایشی از محل مزرعه در خوزستان در خردادماه 1390 جمع‌آوری گردید. نمونه‌ها به روش تقطیر با آب اسانس‌گیری و بازده اسانس محاسبه گردید. ترکیب‌های تشکیل دهنده نمونه‌ها با استفاده از دستگاه کروماتوگرافی (GC) و گاز کروماتوگرافی متصل به طیف سنج جرمی و محاسبه شاخص بازداری و مقایسه آن با ترکیب‌های موجود شناسایی شدند. برای سنجش فعالیت ضدمیکروبی، عصاره‌های متانلی بخش‌های مذکور به روش پرکولاسیون تهیه شد و علیه 4 سویه باکتری گرم مثبت، 4 سویه باکتری گرم منفی و 2 سویه قارچ به روش دیسک دیفیوژن و اندازه‌گیری قطر‌هاله عدم رشد، بررسی شد. محاسبات آماری با نرم‌افزار SPSS صورت گرفت. اجزای عمده اسانس اندام رویشی ژرانیول (35.78 درصد) و زینجیبرین (19.9 درصد) و اجزای عمده اسانس اندام زایشی شامل داوانون (36.4 درصد) و پی- سیمن (16.5 درصد) است. نتایج برای هر دو عصاره فعالیت ضد میکروبی قابل توجهی نشان داد. در بین باکتری‌ها و قارچ‌های مورد مطالعه، فعالیت ضد قارچی عصاره‌ها از فعالیت ضد باکتریایی بیشتر مشاهده شد. در میان باکتری‌ها، باکتری‌های گرم مثبت نسبت به باکتری‌ها گرم منفی حساسیت بیشتری به غلظت‌های عصاره‌ها نشان دادند. به علاوه در تمامی سویه‌های به کار رفته با افزایش غلظت عصاره‌ها اثرات ضد میکروبی افزایش یافت. میزان فعالیت‌های ضد میکروبی بین عصاره‌های رویشی و زایشی تفاوت معنی‌داری نشان نداد.
 

کلیدواژه‌ها


1.Akhbari, M., Aghajani, Z. and Mazoji, A. 2015. The essential oils composition antioxidant activity and antimicrobial compounds vegetable oil Mentha loniflora. Molecular Biotechnology News, 6(21): 59-66. (In Persian).

2. Ali, H.F.M., EL-beltagi, H.S. and Naser, N.F., 2008. Assesssment of volatile components, free radical-scavenging capacity and antimicrobal activity of Lemon verbena Leaves. Research Journal of phytochemistry, 2(2): 84-92.

3.Andrews, J.M. 2001. Determination of minimum inhibitory concentrations. Journal of Antimicrobial Chemotraphy, 48:5-16.

4.Ansari, M., Larijani, K., and Tehrani, M.S. 2012. Antibacterial activity of Lippia citriodora herb essence against MRSA Staphyloccus aureaus. African journal of microbiology Research, 6(1): 16-19.

5.Argyropoulou, C., Daferera, D., Tarantilis, P.A., Fasseas, C. 2007. Chemical composition of the essential oil from leaves of Lippia citriodora H.B.K. (Verbenaceae) at two developmental stages. Biochemical Systematics and Ecology, 35: 831-837.

6.Azadbakht, N., Khosravi Nejad, K. and Nazari, H. 2012. Botanical and applied Lippia citriodora medical plant. Zeytoon, 222: 38-45. (In Persian).

7.Babaei Abrak, S., Zhiani, R., 2014. Investigation of chemical composition of Lippia citriodora: essential oil of Lippia citriodora promote survival of PC12 Cells Following Treatment with H2O2. Shafayekhatam, 2(1):31-39. (In Persian).

8.Bassole, I.H.N., Ouattara, A.S., Nebie, R.B., Ouattara, C.A.T., Kaborec, Z.I., Traorea, S.A. 2003. Chemical composition and antibacterial activities of the essential oils of Lippia chevalieri and Lippia multiflora from Burkina Faso. Phytochemistry, 62: 209–212.

9.Fitsiou, E., Mitropoulou, G., Spyridopoulou, K., Vamvakias, M., Bardouki, H., Galanis, A., Chlichlia, K., Kourkoutas, Y., Panayiotidis M.I., and Pappa, A. 2018. chemical composition and evaluation of the biological properties of the essential oil of the dietary phytochemical Lippia citriodora. Molecules, 23(123): 1-13.

10.Ghaemi, E., Khorshidi, D., Moradi, A., Seifi, A., Mazandarani, M., Bazoori, M. 2006. The effect of ethanol extract of Lemon verbena on the skin infection due to Staphilococcus aureus in a animal model. Iranian Journal of Medicinal and Aromatic Plants, 22(3):242- 249. (In Persian).

11. Haji Mahdipour, H., KHanavi, M., SHokrchi, M., Abedi, Z. and Pirali Hamedani, M. 2009. The best method of extraction of phenolic compounds in plant purple coneflower. Journal of Medicinal Plants, 8(4):152-145. (In Persian).

12. Khani, A., Basavand, F. and Rakhshani, E. 2012. Chemical composition and insecticide activiry of Lemon verbena, essential oil. Journal of Crop Protection, 1(4): 313-320.

13.Kiran Kumar, N., Siva Kumar, K., Raman, B.V., Bhaskar Reddy, I., Ramarao, M. and Rajcopal, S.V. 2008. Antibacterial activity, of Lippia citriodora a Folklore plant. Journal of pure and applied Microbiology, 2(1): 249-251.

14.Kunle, O., Okogun, J., Egamana, E., Emojevwe, E. and Shok, M. 2003. Antimicrobial activity of various extracts and carvacrol from Lippia multiflora leaf extract. Phytomedicine, 10: 59–61.

15.Linde, J.H., Combrinck, E.S. Regnie, T.J.C. and Virijevic, R.S. 2010. Chemical composition and antifungal activity of the essential oils of Lippia rehmannii from South Africa Journal of Botany, 76: 37–42.

16.Mirzaie, A., Sadat Shandiz, S.A., Noorbazargan, H. and Ali Asgari, E. 2016. Evaluation of chemical composition, antioxidant, antibacterial, cytotoxic and apoptotic effects of Aloysia citriodora on colon cancer cell line. Tehran University Medical Journal, 74(3): 168-176. (In Persian).

17.Mojab, F., javidnia, K., Zarghi, A. and Yamohamadi, M. 2002. The study of essential oil composition of Lippia ciriodora. Iranian Journal of Medicinal and Aromatic Plants, 4(1):41-46. (In Persian).

18.Mothana, R.A., Abdo, S.A., Hasson, S., Althawab, F.M., Alghabari S.A. and Lindequist, U. 2010. Antimicribial, antioxidant and cytotoxic activities and phytochemical, screening of some Yemeni medical plants. Evid Based complement Alternate Med, 7(3): 323-330.

19.Nazari, F., Shabani, SH. and Nejad Ebrahimi, S. 2009. Chemical composition of essential oil from Lippia citriodora H.B.K of Iran. Conference: Planta Medica.

20.Pascual, M.E., Slowing, K. Carretero, E., Sanchez Mata, D., Villar, A. 2001. Lippia: traditional uses, chemistry and pharmacology: a review, Journal of Ethnopharmacology, 76: 201–214.

21.Rezaie, M.B. and Jaymand, K. 2001. Study of chemical constituent oil of Lippia citriodora H.B.K. Pajouhesh-va-Sazandegi in Agronomy and Horticulture, 53: 13-15. (In Persian).

22.Roodbaraky, M., Mehrafarin, A., Khalighi Sigaroodi, F. and Naghdi Badi, H. 2017. Medical Plants, 2(62): 18-29. (In Persian).

23.Shahhoseini, R., Ghorbani, H., Saleh, R., and Omidbagi, R. 2012. Identificatin of essential oil content and composition of Lippia citriodora seed. Journal of Plant protection, 18(4): 91-96.(In Persian).

24.Siddiqui, B.S., Ahmad, F., Sattar, F.A. and Begum, S. 2007. Chemical constituents from the aerial parts of Lippia nodiflora Linn. Arch Pharm Res. 30(12): 1507-1510.

25.Tatsadjieu, N.L., JazetDongmo, P.M., Ngassoum, M.B., Etoa F-XC. and Mbofung, M.F. 2009. Investigations on the essential oil of Lippia rugosa from Cameroon for its potential use as antifungal agent against Aspergillus flavus Link ex Fries. Food Control, 20:161-170.

26.Vicuna, G.C. 2009. Chemical composition of the Lippia origanoides essential oils and their antigenotoxicity against bleomycin-induced DNA damage. Fitoterapia, 3: 129-136.

27.Viollon, C. and Chaumont, J.P. 1994. Antifungal properties of essential oils and theirmain components upon Cryptococcus neoformans. Mycopathologia, 128:151–153

 

.