بررسی تنوع بیوشیمیایی، ترکیبات فنلی و آنتوسیانین موجود در آب میوه گیاه ( .Punica granatum L ) بین 25 ژنوتیپ‌ از رقم ملس (Cult. Malas)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه تولیدات گیاهی، مرکز آموزش عالی امام خمینی (ره)، سازمان تحقیقات، اموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

2 دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه ملایر ملایر ایران

3 گروه بیوشیمی، واحد نجف آباد، دانشگاه ازاد اسلامی، نجف اباد، ایران

4 دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه ملایر ملایر ایران

چکیده

انار (Punica granatum L.) یکی از گیاهان بومی ایران است که در سطح کشور کشت و کار می‌شود. متابولیت‌ها و ترکیبات زیست فعال متعددی از این گیاه گزارش‌شده است. این گیاه دارای توان آنتی‌اکسیدانی زیادی است و مقادیر قابل‌توجهی ترکیبات فنلی دارد. به‌منظور بررسی خواص فیزیکوشیمیایی و صفات کیفی آب میوه در 25 ژنوتیپ از رقم ملس انار به‌عنوان یکی از شناخته‌شده‌ترین ارقام ایرانی، این آزمایش در مهرماه 1394 در پژوهشکده بیوتکنولوژی کشاورزی منطقه مرکزی (اصفهان) انجام شد. میوه‌های انار از کلکسیون ذخایر ژنتیکی نژادگان انار ایران در یزد برداشت شدند و میزان آنتوسیانین، محتوای کل ‌پلی‌فنل‌ها (به روش فولین– سیکالچو)، ظرفیت آنتی‌اکسیدانی (با استفاده از ماده 2، 2- دی فنیل-1- دی فنیل-1- پیکریل هیدرازیل)، مواد جامد محلول و اسیدیته کل به‌عنوان صفات بیوشیمیایی و صفات کیفی شامل مزه، رنگ دانه، رنگ پوست، کیفیت رنگ دانه و کیفیت آریل اندازه‌گیری شدند. نتایج نشان داد که بیشترین میزان اسیدیته در ژنوتبپ ملس زودرس کن، بیشترین میزان مواد جامد محلول در ملس ناآلوت بانه با مقدار 53/18 درجه بریکس، ملس نار پوست قرمز مریوان بالاترین میزان توان آنتی‌اکسیدانی، ملس دانه سیاه بافق یزد و ملس لرز گلوباریک اردستان به ترتیب بیشترین میزان آنتوسیانین و بالاترین میزان محتوای کل ‌پلی‌فنل‌ها را دارا بودند. بررسی همبستگی ساده بین صفات، تفاوت ‌معنی‌داری بین آن‌ها نشان نداد. با توجه به شرایط یکسان حاکم بر پایه‌های کاشته شده در کلکسیون، چنین نتیجه گیری شد که ژنوتیپ‌های برتر می توانند برای اهداف کاربردی همچون تولید آنتوسیانین انار و یا آنتی اکسیدانت قوی مورد استفاده قرار گیرند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


 

 

فصلنامه اکوفیتوشیمی گیاهان دارویی، شماره پیاپی 24، سال ششم، شماره 4، زمستان 1397

 


بررسی تنوع بیوشیمیایی،ترکیبات فنلی و آنتوسیانین موجود در آب میوه

گیاهPunicagranatum L.بین 25 ژنوتیپ‌ از رقم ملس (Cult. Malas)

 

سیدعباس میرجلیلی1*،مهدی قبولی2،الهه پورعزیزی3،میترا آقاجانی4

1استادیار، گروه تولیدات گیاهی، مرکز آموزش عالی امام خمینی (ره)، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران.

2استادیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران.

3استادیار، گروه بیوشیمی، واحد نجف آباد، دانشگاه ازاد اسلامی، نجف‌آباد، ایران.

4کارشناس‌ارشد، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران.

 

تاریخ دریافت: 10/02/97           تاریخ پذیرش: 10/06/97

 

چکیده

انار (PunicagranatumL.) یکی از گیاهان بومی ایران است که در سطح کشور کشت و کار می‌شود. متابولیت‌ها و ترکیبات زیست فعال متعددی از این گیاه گزارش‌شده است. این گیاه دارای توان آنتی‌اکسیدانی زیادی است و مقادیر قابل‌توجهی ترکیبات فنلی دارد. به‌منظور بررسی خواص فیزیکوشیمیایی و صفات کیفی آب میوه در 25 ژنوتیپ از رقم ملس انار به‌عنوان یکی از شناخته‌شده‌ترین ارقام ایرانی، این آزمایش در مهرماه 1394 در پژوهشکده بیوتکنولوژی کشاورزی منطقه مرکزی (اصفهان) انجام شد. میوه‌های انار از کلکسیون ذخایر ژنتیکی نژادگان انار ایران در یزد برداشت شدند و میزان آنتوسیانین، محتوای کل ‌پلی‌فنل‌ها (به روش فولین– سیکالچو)، ظرفیت آنتی‌اکسیدانی (با استفاده از ماده 2، 2- دی فنیل-1- دی فنیل-1- پیکریل هیدرازیل)، مواد جامد محلول و اسیدیته کل به‌عنوان صفات بیوشیمیایی و صفات کیفی شامل مزه، رنگ دانه، رنگ پوست، کیفیت رنگ دانه و کیفیت آریل اندازه‌گیری شدند. نتایج نشان داد،بیشترین میزان اسیدیته در ژنوتبپ ملس زودرس کن، بیشترین میزان مواد جامد محلول در ملس ناآلوت بانه با مقدار 53/18 درجه بریکس، ملس نار پوست قرمز مریوان بالاترین میزان توان آنتی‌اکسیدانی، ملس دانه سیاه بافق یزد و ملس لرز گلوباریک اردستانبه‌ترتیب بیشترین میزان آنتوسیانین و بالاترین میزان محتوای کل ‌پلی‌فنل‌ها را دارا بودند. بررسی همبستگی ساده بین صفات، تفاوت ‌معنی‌داری بین آن‌ها نشان نداد. با توجه به شرایط یکسان حاکم بر پایه‌های کاشته شده در کلکسیون، چنین نتیجه‌گیری شد که ژنوتیپ‌های برتر می‌توانند برای اهداف کاربردی همچون تولید آنتوسیانین انار و یا  آنتی اکسیدانت قوی مورد استفاده قرار گیرند.

 

واژه‌های کلیدی:‌آنتوسیانین،آنتی‌اکسیدان،انار ملس، ‌پلی‌فنل، مواد جامد محلول[1]

 

 


 


مقدمه

انار با نام علمی (Punicagranatum L.) گیاهی مثمر از تیره انار (punicaceae) است که آن را بومی ایران و کشورهای همسایه می‌دانند (Mirjalili, 2016). میوه انار از محصولات باغی در کشور است و ایران یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان انار در دنیا محسوب می‌شود (Tehranifaret al.,2010).ترکیباتشیمیایی موجود درمیوه انار تحت تاثیر نوعرقم،محلرویش،اقلیم،کیفیت رسیدگیمیوهوعملیاتپرورشوانبارداریقرار می‌گیرد. بخش‌های مختلف درخت انارحاویترکیبات پلی‌فنلی،قندها،اسیدهایچرب،ترکیباتمعطر،اسیدهایامینه،توکوفرول‌ها،استرول‌ها،ترپنوئیدها وآلکالوئیدهاست به همین دلیل خواص آنتی‌اکسیدانی،ضدسرطانی،ضدالتهابیوضدمیکروبی به آن نسبت داده شده است (Mirjalili, 2015). برخی گزارش‌های علمی نشان‌دهنده بالا بودن توان آنتی‌اکسیدانی ترکیبات موجود در آب انار نسبت به سایر آبمیوه‌هاست (Seeramet al.,2008). در آب‌میوه، پوست میوه و بذور این گیاه آنتی‌اکسیدان‌های قوی و فعال گزارش‌شده است (Lansky et al., 2007).همچنین انار دارای مقادیر قابل‌توجهی ترکیبات فنلی است که به‌نوبه خود خواص درمانی زیادی ازجمله پیشگیری از سرطان را باعث می‌شود و با ترکیبات زیستی فعال موجود در چای سبز قابل‌مقایسه است (Adhami and Mukhtar, 2006). همچنین آب انار به علت داشتن ترکیبات فنلی مثل آنتوسیانین‌ها، الاژیک اسید و تانن‌ها جزء محصولات غذایی و آشامیدنی مهم محسوب می‌شود (Mousavinejadet al., 2009).

گزارش‌هایی روی خواص برخی ارقام انار وجود دارد. فدوی و همکاران (Fadaviet al., 2005) اسیدیته قابل تیتراسیون، مواد جامد محلول، ویتامین‌ها و مواد معدنی 10 رقم انار که بیشتر مربوط به ارقام ساوه بودند، گزارش کردند. موسوی نژاد و همکاران (Mousavinejadet al.,2009) با تأکید بر ترکیبات فنلی مربوط به هشت رقم انار ایرانی، به بررسی خواص آنتی‌اکسیدانیآن‌ها پرداختند.تهرانی‌فر و همکاران (Tehranifaret al., 2010) نیز خواص فیزیکوشیمیایی و فعالیت آنتی‌اکسیدانی 20 رقم انار ایرانی را گزارش کردند که در بین آن‌ها ارقام ملس نیز وجود داشت. علی‌رغموجود ارقام متعددی از انار (حدود 800 ژنوتیپ بر مبنای ارقام کشت‌شده در کلکسیون ذخایر ژنتیکی نژادگان انار ایران در یزد) که در مناطق مختلف کشور کشت و کار می‌شوند، نتایج بسیار کمی روی خواص بیوشیمیایی و مقادیر هر یک از مواد زیست فعال در این ارقام وجود دارد (Tehranifaret al.,2010; mousavinejadet al.,2009). بنابراین غربالگری در بین ارقام انار برای مستند کردن میزان کمی و کیفی ترکیبات موجود در ارقام انار برای برنامه‌های اصلاحی آتی بسیار حائز اهمیت است.

هدف از انجام این پژوهش بررسی برخی از ویژگی‌های بیوشیمیایی تعدادی از ارقام انار ایرانی است که با عنوان ملسشناخته‌شده و معروف هستند. نظر به اینکه انار ملس در ایران یک رقم شناخته‌شده و معروف است، درک و شناخت تفاوت بیوشیمیایی بین ژنوتیپ‌های آن به اصلاح‌کنندگان و تولیدکنندگان فرصت انتخاب و کاشت ارقام مناسب و اصلاح باغات انار را می‌دهد.

 

مواد و روش‌ها

مواد گیاهی:این آزمایش در سال 1394 در پژوهشکده بیوتکنولوژی منطقه مرکزی کشور واقع در اصفهان انجام گردید در این پژوهش ارقام شناسنامه‌دار با عنوان ملس که در قالب طرح بلوک کامل تصادفی در کلکسیون ذخایر ژنتیکی نژادگان انار ایران در یزدکشت شده بودند با 3 تکرار در اواخر مهرماه از بین میوه‌های رسیده، برداشت شدند؛ به‌نحوی‌که از هر پایه درخت یک میوه برداشت شد و به‌عنوان تکرار لحاظ گردید (جدول 1).

ارزیابی خواص فیزیکوشیمیایی آب میوه:صفات متابولیتی مورد بررسی در این آزمایش عبارت بودند از: ظرفیت آنتی‌اکسیدانی کل، محتوای کل ‌پلی‌فنل‌ها، محتوای کل آنتوسیانین‌ها، درصد مواد جامد محلول و اسیدیته کل. برای اندازه‌گیری میزان کل آنتوسیانین، محتوای پلی‌فنل کل و ظرفیت آنتی‌اکسیدانی از فاز رویی آب میوه ارقام که به مدت سه دقیقه در سانتریفیوژ با 4500 دور در دقیقه قرارگرفته بود، استفاده شد. برای اندازه‌گیری میزان دو صفت درصد مواد جامد محلول و اسیدیته کل آب‌میوه ارقام جمع‌آوری‌شده بدون سانتریفیوژ کردن استفاده شد.

 

 

جدول 1: فهرست ژنوتیپ‌های رقم ملس مورد استفاده در بررسی صفات بیوشیمیایی

ردیف

نام رقم (ژنوتیپ)

خاستگاه

کد ژنوتیپ

شهر

استان

1

ملس پوست نازک

ریجاب

کرمانشاه

1738

2

ملس ایچ

استهبان

فارس

235

3

ملس چرمک کلم

ایلام

ایلام

1742

4

ملس شهوار

دستجرد

اصفهان

362

5

ملس پوست نازک

زواره

اصفهان

696

6

ملس لرز گلوباریک

اردستان

اصفهان

1725

7

ملس شماره یک

دستجرد

اصفهان

336

8

طوق ملس درجه یک

راور

کرمان

533

9

ملس دانه سفید

سیرجان

کرمان

633

10

ملس سرجنگل

بم

کرمان

327

11

ملس عقدایی

تربت حیدریه

خراسان رضوی

561

12

ملس سوزک

رامهرمز

خوزستان

164

13

ملس پوست سرخ

رامهرمز

خوزستان

477

14

ملس نار پوست قرمز

مریوان

کردستان

755

15

ملس ناآلوت

بانه

کردستان

710

16

ملس شیرین

ساوه

مرکزی

742

17

ترش ملس

ساوه

مرکزی

948

18

ملس پربار

سراوان

سیستان و بلوچستان

246

19

ملس سیاهدانه شهوار

کن

تهران

484

20

ملس زودرس

کن

تهران

411

21

ملس پیشوا

ورامین

تهران

173

22

ملس دانه قرمز

کن

تهران

191

23

ملس دانه سیاه

بافق

یزد

782

24

ملس یزدی

یزد

یزد

299

25

ملس پوست نازک

طارم

زنجان

910

 


a) اندازه‌گیری ظرفیت آنتی‌اکسیدانی کل:برای اندازه‌گیری ظرفیت آنتی‌اکسیدانی کل از ماده 2، 2- دی فنیل-1- دی فنیل-1- پیکریل هیدرازیل (DPPH) استفاده شد. این ماده رادیکال چربی‌دوستی است که در طول‌موج 515 نانومتر دارای بیشترین میزان جذب است. در این روش اندازه‌گیریDPPH با آنتی‌اکسیدان‌های موجود در آب‌میوه واکنش نشان داده و میزان آن کاهش می‌یابد. پس از انجام واکنش بین DPPH و آنتی‌اکسیدان‌ها رنگ محلول از بنفش تیره به زرد روشن تبدیل می‌شود. این تغییر رنگ نشانگر مصرف شدن DPPH در حین واکنش بوده ودرواقع میزان جذب اندازه‌گیری شده در طول موج 515 نانومتر بیانگر میزان DPPHباقی‌مانده است (Pokornyet al.,2001). بدین‌منظور 30 میکرولیتر از آب‌میوه با محلول DPPHیک‌دهم میلی مولار در متانول به حجم یک میلی‌لیتر رسانده شد. جذب محلول پس از 15 دقیقه نگهداری در تاریکی، در طول‌موج 515 نانومتر با استفاده از دستگاه اسپکتروفوتومتر مدلSHIMADZU UV-Visibleمتصل به نرم‌افزارUV-Probخوانده شد. فعالیت بازدارندگی DPPH توسط آب‌میوه که معیاری از میزان فعالیت رادیکالی آب‌میوه است، مطابق رابطه (1) محاسبه شد (Sun and Ho, 2005).

 

رابطه (1) 

 

در این فرمول، OD control: میزان جذب نمونه شاهد (محلول DPPH  بدون عصاره میوه)،OD sample: میزان جذب نمونه و RSA: فعالیت حذف‌کنندگی رادیکال آزاد است.

b) اندازه‌گیری محتوای فنل کل:اندازه‌گیری میزان فنل کل آب‌میوه‌ها با استفاده از روش فولین– سیکالچو (Folin–Ciocalteu) انجام گرفت(Singelton and Rossi, 1965). برای تهیهمحلولاستاندارد،ابتدامحلولاستوکگالیک اسید(1/0 گرمگالیکاسیدرابامتانولخالصبهحجم100میلی‌لیتر(، فولین (5میلی‌لیترفولینراباآبمقطربهحجم50میلی‌لیتر)وکربناتسدیم5/7 درصد (افزودن 5/7 گرم کربناتسدیمدر100میلی‌لیترآبمقطر) تهیهشدند. حجم‌های  10، 15، 20، 25 و 50 میکرولیترگالیک اسیدراداخلظروفکوچکشیشه‌ایریختهوبههرکدامازآن‌ها 5/2 میلی‌لیترفولین و2 میلی‌لیترکربناتسدیم 5/7درصداضافهشد. میزانجذبمحلول‌ها درطول‌موج 760 نانومتربه‌وسیلهدستگاه اسپکتروفتومتر قرائتشد.سپسمنحنیاستانداردازرویالگویجذبترسیمشد (شکل1).

 

 

شکل 1: منحنی و معادله استاندارد فنل کل برحسب اسید گالیک

 

برایقرائتمیزانجذبآب‌میوه،30 میکرولیترآب‌میوهراباآبمقطربهحجم 1 میلی‌لیتررساندهوسپسبهآن5/2 میلی‌لیترفولیناضافهشد، پساز گذشت 5 دقیقهازافزودنفولین،مقدار2 میلی‌لیترکربناتسدیماضافهشد. پس از 5/1 ساعتنگهداری نمونه‌ها دردمایاتاقوشرایطتاریکی،میزانجذبدرطول‌موج 760 نانومترقرائتشد.میزانفنلکلازرویمیزانجذبنمونهواستانداردبیانشد.

c) محاسبه آنتوسیانین کل:برای اندازه‌گیری آنتوسیانین کل در دانه‌های انار، از روش اختلاف جذب در pH‌های مختلف و با استفاده از دو بافر 1 و 2 انجام شد (Giusti and Wrolstad, 2001). بافر 1 شامل کلرید پتاسیم و اسید کلریدریک 2/0 مولار با PH=1 و بافر 2 شامل اسید استیک و استات‌سدیم هر کدام به غلظت 2/0 مولار با 4/5 PH=تهیه شدند.

برای قرائت آنتوسیانین کل از دو طول‌موج 520 و 700 نانومتر استفاده شد. برای این منظور ابتدا دستگاه اسپکتروفتومتر با بافر 1 کالیبره شد، سپس 500 میکرولیتر از عصاره‌ها توسط بافر 1 رقیق شد و در دو طول‌موج قرائت شد. پس‌ازاین مرحله دستگاه با بافر 2 کالیبره شد و 500  میکرو لیتر از عصاره‌ها با بافر 2 مخلوط شد و مانند مرحله قبل قرائت شد. میزان آنتوسیانین طبق رابطه(2) محاسبه شد.

رابطه (2):

(A×MW×DF×1000)/(ε*1) = میزان رنگ‌دانه آنتوسیانینی مونومری (میلی‌گرم بر لیتر)

در اینرابطه، MW (Molecular Weight) وزن مولکولی آنتوسیانین غالب (سیانیدین3- گلوکوزید) در عصاره‌های انار بوده و مقدار آن 26900 هست.
ε ضریب جذب مولی برای آنتوسیانین غالب بوده و مقدار آن برابر با 2/449 هست. DF(Dilution Factor) فاکتور رقیق‌سازی نمونه‌ها است.A اختلاف جذب نمونه‌ها در دو pH مختلف بوده که به‌وسیلهرابطه3 محاسبه شد.

رابطه (3)

A = (A520 −A700) pH1.0 − (A520 −A700) pH4.5

d) سنجش درصد مواد جامد محلول (TSS):مواد جامد محلول در عصاره‌های انار با استفاده از دستگاه رفراکتومتر دیجیتالی Three in one مدل MTD045nD دارای تصحیح کننده دما با دامنه بریکس 0 تا 45 درصد در دمای 20 درجه سانتی‌گراد اندازه‌گیری و با درجه بریکس نشان داده شد. برای این منظور ابتدا برای اولین اندازه‌گیری دستگاه توسط آب مقطر کالیبره شد سپس توسط پیپت متعلق به دستگاه میزانی از عصاره برداشته‌شده و در چشمی دستگاه ریخته شد پس‌ازآن میزان درصد ماده جامد محلول عصاره اندازه‌گیری شد. لازم به ذکر است که برای اندازه‌گیری هر نمونه چشمی دستگاه توسط آب مقطر تمیز و با دستمال خشک شد سپس نمونه بعدی خوانده شد.

e) سنجش اسیدیته کل:اندازه‌گیری میزان اسیدیته کل برحسب اسید غالب در انار (اسیدسیتریک) با استفاده از دستگاه اسیدسنجG-Won مدل GMK-825اندازه‌گیری شد. برای این منظور ابتدا کالیبراسیون دستگاه با محلول استاندارد انجام شد. برای اندازه‌گیری اسیدیته کل بیش از 10 میلی‌لیتر از آب‌میوه در یک بشر ریخته شد، پس‌ازآنحس‌گر دستگاه را درون بشر گذاشته و به‌آرامی تکان داده شد. سپس نتایج اندازه‌گیری در طی 25 ثانیه روی صفحه‌نمایش ظاهر شد.

f) صفات کیفی:با توجه به ارتباط برخی از مواد متابولیتی با صفات کیفی، برخی از صفات همچون مزه، رنگ‌دانه، رنگ پوست و کیفیت رنگ‌دانهبه‌عنوان سایر صفات به‌صورت کیفی با حواس بصری و
چشایی توسط 5 نفر اندازه‌گیری شد و در آنالیز داده‌هابه صورت کمی (عددی بین یک تا سه برای مزه، کیفیت رنگ دانه و کیفیت آریل و برای رنگ پوست و رنگ دانه از یک تا چهار)لحاظ شد.

آنالیز داده‌ها:تجزیه واریانس برای کلیه صفات با استفاده از نرم‌افزارSAS و مقایسات میانگین با استفاده از آزمون چند دامنه دانکن انجام شد.

 

نتایج

الف)میزان اسیدیته (TA) آب‌میوه: تجزیه واریانس داده‌ها حاکی از اختلاف ‌معنی‌دار میزان اسیدیته آب‌میوه‌ها در سطح یک درصد بود. کمترین میزان آن در ژنوتیپ 755 (ملس نار پوست قرمز مریوان) با میانگین 57/0 و بیشترین میزان آن در ژنوتبپ 484 (ملس زودرس کن) با میانگین 06/2 بود. با توجه به جدول 2، ژنوتیپ‌های موردبررسی را می‌توان به سه گروه دسته‌بندی کرد. گروه اول که تنها شامل ژنوتبپ 484 است و میانگین اسیدیته بالای 2 دارد. ارقام 477، 710، 235، 1742، 246، 336 و 164 اسیدیته بین 1 تا 2 را دارا هستند و مابقی اسیدیته زیر 1 را دارند.

ب) درصد مواد جامد محلول: اختلاف درصد مواد جامد محلول در بین ژنوتیپ‌هادر سطح یک درصد ‌معنی‌دار بود. با توجه به نتایج به‌دست‌آمده بیشترین میزان مواد جامد محلول به ژنوتبپ ملس ناآلوت بانه کردستان با مقدار 53/18 درجه بریکس و کمترین میزان به ژنوتبپ ملس شاهوار دستجرد (362) با مقدار 96/13 متعلق بود. گروه‌بندیژنوتیپ‌هابه لحاظ مواد جامد محلول نشان می‌دهد که ژنوتیپ‌های 710، 910 و 164 میانگین بالای 18 بریکس را دارا هستند. کمترین میزان مواد جامد محلول به ژنوتیپ‌های 362، 327، 191 و 235 تعلق دارد که میانگین آن‌ها کمتر از 15 بریکس است.

ج) ظرفیت آنتی‌اکسیدانی:بر اساس نتایج تجزیه واریانس جدول 4، ظرفیت آنتی‌اکسیدانی در بین ژنوتیپ‌هایموردبررسی دارای اختلاف ‌معنی‌داری در سطح یک درصد بود. ظرفیتآنتی‌اکسیدانی در بین ژنوتیپ‌های موردبررسی، از 9/56 در ژنوتیپ 327 تا 35/93 در ژنوتیپ 755 متغیر بود. با توجه به اعداد به‌دست‌آمده، ژنوتیپ‌های 948، 191، 633 و 533 بالاترین ظرفیت آنتی‌اکسیدانی را دارا بودند.

 

 

جدول 2: میزان پارامتر‌های اندازه‌گیری شده در ژنوتیپ‌های رقم ملس

ژنوتیپ

‌آنتوسیانین

‌پلی‌فنلها

ظرفیت آنتی‌اکسیدانی

میزان مواد جامد محلول

اسیدیته کل

484

11/3±33/80

49/109±49/916

26/4±79/80

52/0±41/16

08/0±73/0

633

02/4±17/81

24/77±46/682

99/5±57/84

20/0±26/18

01/0±99/0

477

17/4±07/29

44/156±87/1160

58/3±16/83

16/1±66/15

20/0±73/1

533

31/1±09/4

83/31±46/520

65/0±06/84

24/0±86/15

01/0±63/0

696

33/0±24/4

94/95±46/574

39/1±26/82

30/0±93/15

07/0±7/0

411

54/0±34/4

57/22±46/843

09/1±78/83

44/0±43/17

15/0±06/2

710

87/2±38/10

20/97±12/834

41/5±09/82

18/0±53/18

004/0±23/1

910

22/1±91/10

33/33±78/964

66/1±57/84

41/0±16/18

07/0±74/0

1725

91/2±80/24

40/69±16/1328

20/1±96/59

08/0±8/16

06/0±81/0

755

83/4±62/37

40/91±40/849

05/1±35/93

40/0±73/15

02/0±57/0

561

56/4±94/62

84/74±46/527

64/1±38/83

62/0±93/16

02/0±70/0

235

66/0±84/7

44/69±46/816

44/1±01/68

44/0±53/14

11/0±09/1

1742

83/4±13/44

52/24±46/710

65/0±77/78

29/0±2/17

01/0±34/1

1738

14/8±19/48

87/95±50/807

99/2±60/82

28/0±13/17

12/0±77/0

948

22/6±35/39

66/16±81/664

75/0±78/87

12/0±66/15

004/0±64/0

742

27/4±55/60

89/40±8/754

35/3±53/77

54/0±33/15

01/0±58/0

362

56/12±32/46

77/25±13/696

36/0±81/73

61/0±96/13

04/0±83/0

327

±66/152/45

31/45±13/882

66/3±90/56

28/0±23/14

02/0±58/0

173

23/1±87/34

69/22±46/595

46/0±30/67

38/0±16/15

02/0±60/0

246

12/0±27/4

86/2±13/620

88/0±69/68

49/0±36/16

14/0±41/1

336

24/0±30/1

71/5±8/1099

94/1±61/67

21/0±6/17

009/0±71/1

191

11/0±38/2

87/32±8/565

39/0±98/89

16/0±8/14

08/0±69/0

164

45/0±60/42

29/103±47/1216

73/0±74/67

24/0±16/18

03/0±05/1

782

85/1±13/85

41/46±75/1141

70/0±81/78

26/0±43/17

12/0±77/0

125

24/0±50/22

64/8±8/674

28/0±90/75

35/0±6/17

05/0±82/0

*مقادیر، میانگین سه تکرار ±SE(انحراف معیار ) است.

 


د) محتوای کل آنتوسیانین‌ها: نتایج نشان داد که میزان آنتوسیانین کل در بین ژنوتیپ‌های موردبررسی دارای اختلاف ‌معنی‌داری در سطح یک درصد بودند. تغییرات میزان ‌آنتوسیانین از کمترین میزان (30/1 میلی‌گرم بر لیتر عصاره) در ژنوتیپ 336 تا بیشترین (13/85 میلی‌گرم بر لیتر عصاره) در ژنوتیپ 782 دیده شد. ژنوتیپ‌های 484، 633 نیز از میزان ‌آنتوسیانین بالایی برخوردار بودند.

 

 

جدول 3: صفات کیفی اندازه‌گیری شده در ژنوتیپ‌های مختلف انار رقم ملس

نام رقم (ژنوتیپ)

کد ژنوتیپ

مزه

رنگ دانه

رنگ پوست میوه

کیفیت رنگ دانه

کیفیت اریل

ملس سوزک رامهرمز

164

ترش

قرمز

سفید

خوب

خوب

ملس پیشوا ورامین

173

ملس

سفید

سفید صورتی

متوسط

متوسط

ملس دانه قرمز کن

191

ملس

قرمز تیره

قرمز

خوب

خوب

ملس ایچ استهبان

235

ترش

صورتی

سفید

متوسط

متوسط

ملس پربار سراوان

246

ملس

صورتی

صورتی

متوسط

متوسط

ملس یزدی

299

ملس

قرمز

قرمز

خوب

خوب

ملس سرجنگل بم

327

ترش

سفید

سفید

متوسط

متوسط

ملس شماره یک دستجرد

336

ترش

سفید

سفید

خوب

متوسط

ملس شهوار دستجرد

362

شیرین

سفید

صورتی

متوسط

متوسط

ملس زودرس کن

411

ترش

قرمز

قرمز

خوب

خوب

ملس پوست سرخ رامهرمز

477

ترش

قرمز

قرمز

خوب

خوب

ملس سیاهدانه شهوار کن

484

شیرین

صورتی

صورتی

نامناسب

متوسط

طوق ملس درجه یک راور

533

ترش

سفید

صورتی

متوسط

متوسط

ملس عقدایی تربت حیدریه

561

ملس

قرمز

قرمز

خوب

خوب

ملس دانه سفید سیرجان

633

ترش

قرمز

سفید

خوب

خوب

ملس پوست نازک زواره

696

ملس

سفید

سفید

متوسط

متوسط

ملس ناآلوت بانه

710

ترش

سفید

صورتی

متوسط

خوب

ملس شیرین ساوه

742

شیرین

سفید

صورتی

خوب

خوب

ملس نار پوست قرمز مریوان

755

ملس

قرمز

قرمز

متوسط

متوسط

ملس دانه سیاه بافق

782

ملس

قرمز تیره

قرمز

خوب

خوب

ملس پوست نازک طارم

910

ترش

قرمز

قرمز

خوب

خوب

ترش ملس ساوه

948

ترش

قرمز

قرمز

خوب 

خوب

ملس لرز گلوباریک اردستان

1725

ترش

سفید

صورتی

متوسط

متوسط

ملس پوست نازک ریجاب

1738

ملس

صورتی

صورتی

خوب

خوب

ملس چرمک کلم ایلام

1742

ملس

قرمز

قرمز

خوب

خوب

 


هـ) محتوای کل ‌پلی‌فنل‌ها: نتایج حاصل از اندازه‌گیری میزان کل ‌پلی‌فنل‌ها نشان داد که تفاوت ‌معنی‌داری در سطح یک درصد به لحاظ مقدار این مواد در بین ژنوتیپ‌های رقم ملس وجود دارد. دامنه تغییرات میزان کل ‌پلی‌فنل‌ها از 46/520 میلی گرم بر لیتر در ژنوتیپ شماره 533 (طوق ملس درجه یک راور) تا 16/1328 میلی گرم بر لیتر در ژنوتیپ شماره 1725 (ملس لرز گلوباریک اردستان) مشاهده می‌شود. جدول 2 نشان می‌دهد که ارقام 477، 336، 164 و 782 نیز از بالاترین میزان ‌پلی‌فنل‌هابرخوردار هستند.

 

 

جدول4: تجزیه واریانس صفات بیوشیمیایی ژنوتیپ‌های انار رقم ملس

میانگین مربعات

درجه آزادی

 

اسیدیته کل

مواد جامد محلول

ظرفیت آنتی‌اکسیدانی

‌پلی‌فنل

آنتوسیانین

**46275123/0

**1412841/5

**685617/279

**517/138986

**92573/2122

24

ژنوتبپ

01221730/0

7279393/0

**693136/9

488/54355

44081/75

50

خطا

43433/11

195875/5

987729/3

36977/28

78598/28

-

Cv%

** در سطح 1% ‌معنی‌دار

 


ی) صفات کیفی میوه: برای آنالیز داده‌های کیفی، صفات به‌صورت کمی تعریف شدند و با نرم‌افزارSASتجزیه‌وتحلیل شدند. نتایج تجزیه واریانس داده‌های مربوط به صفات کیفی، اختلاف ‌معنی‌داری را بین ژنوتیپ‌ها نشان نداد و مقایسه میانگین آن‌ها، باعث گروه‌بندی همه ژنوتیپ‌ها در یک گروه شد.

همبستگی صفات: نتایج حاصل از بررسی همبستگی ساده بین صفات در جدول 5 آمده است. همان‌گونهکه از جدول مذکور استنباط می‌شود، بیشترین میزان همبستگی بین کیفیت رنگ دانه با کیفیت آریل است (8028/0) و بعدازآن مربوط به رنگ دانه با رنگ پوست است (6104/0). همبستگی کلی بین صفات بیوشیمیایی با صفات کیفی بسیار ضعیف و معادل 0041/0- بود. درمجموع همبستگی ‌معنی‌داری بین هیچ‌یک از صفات مشاهده نشد.

 

 

 

جدول 5: نتایج حاصل از تجزیه همبستگی ساده صفات بیوشیمیایی و کیفی در 25 ژنوتیپ انار رقم ملس

 

‌ میزان ‌آنتوسیانین

‌ پلی‌فنل‌ها

ظرفیت آنتی‌اکسیدانی

مواد جامد محلول

اسیدیته کل

مزه

رنگ دانه

رنگ پوست

کیفیت رنگ دانه

کیفیت آریل

میزان ‌آنتوسیانین

1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

‌پلی‌فنل‌ها

1078/0

1

 

 

 

 

 

 

 

 

ظرفیت‌آنتی‌اکسیدانی

0791/0

3647/0-

1

 

 

 

 

 

 

 

مواد جامد محلول

0712/0

3037/0

1578/0

1

 

 

 

 

 

 

اسیدیته کل

3454/0-

2959/0

0712/0-

3179/0

1

 

 

 

 

 

مزه

4134/0

1004/0-

1406/0

3101/0-

264/0-

1

 

 

 

 

رنگ دانه

2247/0

0582/0

5088/0

2771/0

1088/0

0686/0-

1

 

 

 

رنگ پوست

0429/0

0962/0-

5614/0

08/0

0168/0

1815/0

6104/0

1

 

 

کیفیت رنگ دانه

0533/0

0782/0

2686/0

3713/0

2541/0

2356/0-

5738/0

3484/0

1

 

کیفیت آریل

2333/0

0326/0

4576/0

4828/0

1555/0

1127/0-

6479/0

4893/0

8028/0

1

 


بحث

در نتایج تحقیق حاضر، میزان اسیدیته ژنوتیپ‌ها بین 57/0 تا 06/2 تغییر می‌کند. این اعداد با نتایج پژوهشی که روی پانزده رقم انار جمع‌آوری‌شده از باغ کلکسیون مرکز تحقیقات یزد انجام‌شده و میزان اسیدیتهآن‌ها بین 42/0 تا 05/2 درصد گزارش گردید (Barzegar et al., 2004)، تطابق دارد؛ اگرچه منشأ نمونه‌های موردبررسی در مطالعه حاضر و تحقیق مذکور، مشابه است و تأثیر عوامل اقلیمی و جغرافیایی حذف‌شده است. فیضی و همکاران (Feyzi et al., 2015) نشان دادند که رقم و شرایط اقلیمی روی عواملی همچون میزان ویتامین C، اسیدیته، ECو TSSتأثیر‌معنی‌داری دارند.مطالعات دیگری نیز متغیر بودن اسیدیته در ارقام مختلف انار را گزارش کرده‌اند (Poyrazoglu et al., 2002).اکبرپور و همکاران (Akbarpour et al., 2009) میزان اسیدیته را برای رقم ملس یزدی 68/0 درصد و برای ملس ساوه 53/1 درصد گزارش کردند.تاتاری و همکاران (Tatari et al., 2011) در مطالعه یازده رقم انار ساوه، اعدادی مابین 02/1 برای رقم پوست سیاه تا 35/2 درصد را برای ملس ترش ساوه گزارش کردند.

اسید غالب آب انار اسیدسیتریک است (Varidi, 1992). افزایش اسیدیته موجب افزایش طعم ترش آب انار می‌شود (Mousavinezhad et al.,2009). میزان اسیدیته بر کیفیت و طعم میوه انار و بازارپسندی آن مؤثر است. جلیلی مقدم (Jalili Moghadam, 2015) معتقد است ارقام دارای اسیدیته کمتر، ازنظر تجاری باارزش‌اند؛لیکن میزان بازارپسندی طعم انار، به ذائقه مردم هر کشوری بستگی دارد. در کشور ما، انارهای با طعم ترش-شیرین یا ملس، طرفداران بیشتری دارند اما در هند انارهای شیرین با هسته‌های نرم و دانه‌های پرآب بیشتر موردتوجه است (MIrjalili, 2016). این در حالی است که برای تهیه فرآورده‌های اناربه‌ویژه رب انار، ارقام ترش بیشتر موردتوجههستند. آنچه مسلم است، طیفی از طعم‌ها، بسته به نیاز و نوع مصرف مورداستفاده قرار می‌گیرد که تفکیک ارقام و ژنوتیپ‌ها را ضروری می‌نماید.

نتایج نشان داد که میزان مواد جامد محلول در بین ژنوتیپ‌های موردبررسی تفاوت ‌معنی‌داری دارند و این یافته‌ها، با نتایج پژوهش‌های گذشته مطابقت دارد.برزگر و همکاران (Barzegaret al., 2004) با تحقیق روی 15 رقم انار، متوسط میزان درصد مواد جامد محلول را 3/18-1/12 درجه بریکس گزارش کردند که با دامنه میزان مواد جامد محلول اندازه‌گیری شده در این آزمایش تطابق دارد.

اکبرپور و همکاران(Akbarpour et al., 2009) میزان مواد جامد محلول در 12 رقم انار ایرانی را بررسی کردند که تغییراتی بین 15 تا 22 درجه بریکس را نشان داد. آن‌ها میزان مواد جامد محلول را برای دو رقم ملس یزدی و ملس ساوه، حدود 18 درجه بریکس گزارش کردند. بررسی ما، طیف گسترده‌تری را رقم زد و از حدود 14 تا 5/18 را ثبت کرد. این اختلاف می‌تواند به دلیل انتخاب رقم‌ها ناشی شده باشد.

طعم از شاخص‌های کیفیت میوه انار محسوب می‌شود. طعم با نسبت قند به اسید محاسبه می‌شود و به نوع رقم وابسته است. میزان مواد جامد محلول، در اکثر ارقام تجاری ایران بالاتر از 17 درصد مطلوب است (Jalili Moghadam, 2015). بالا بودن میزان ماده جامد محلول، ارزش صادراتی میوه را افزایش می‌دهد. بنابراین،ژنوتیپ‌های ملسی که ماده جامد محلول بالاتری داشتند برای صادرات مطلوب‌ترند که ازجملهآن‌هامی‌توان به ارقام ملس دانه سفید سیرجان، ملس سوزک رامهرمز، ملس پوست نازک طارم زنجان، ملس ناآلوت بانه، ملس دستجرد اصفهان و ملس دانه سیاه بافق یزد اشاره کرد. بیشتر ارقام موردبررسی در این آزمایش دارای ماده جامد محلول بالاتر از 17 بوده که این ویژگی آن‌ها را برای صادرات، کیفیت مطلوب‌تر و شروع یک برنامه اصلاحی مناسب می‌سازد.

نتایج نشان داد که دامنه تغییرات ظرفیت آنتی‌اکسیدانی در بین ژنوتیپ‌های موردبررسی، از 9/56 در ژنوتیپ ملس سرجنگل بم تا 35/93 در ژنوتیپ ملس نار پوست قرمز مریوان متغیر است. این دامنه برای ارقام موردبررسی در تحقیق تاتاری و همکاران (Tatari et al., 2011) بین 42 تا کمتر از 80 بود که بیشترین ظرفیت مربوط به رقم ملس شیرین ساوه گزارش شد. موسوی نژاد و همکاران (Mousavinezhad et al., 2009) در پژوهش خود روی 8 رقم انار ایرانی، دامنه ظرفیت آنتی‌اکسیدانی ارقام موردبررسی را بین 18 تا 8/42 گزارش کردند که در بین آن‌ها بیشترین ظرفیت مربوط به رقم استخوانی طبس بود.. تهرانی‌فرو همکاران (Tehranifar et al., 2010) نیز دامنه تغییرات ظرفیت آنتی‌اکسیدانی ارقام ایرانی موردبررسی خود را از 59/15 در ترش شهوار کاشمر تا 7/40 مربوط به رقم ملس پوست سفید ثبت کرده‌اند. دامنه ظرفیت آنتی‌اکسیدانی هفت رقم تجاری ترکیه نیز از 37/10 تا 46/67 گزارش‌شده است (Tezcanet al., 2009). این در حالی است که میانگین ژنوتیپ‌های موردبررسی در مطالعه حاضر (رقم ملس) بسیار بالاتر از گزارش‌های قبلی است. 

بوروشوف نئوری و همکاران (Borochov-Neori et al., 2009) معتقدند که ظرفیت آنتی‌اکسیدانی انار به نوع رقم و شرایط محیطی طی بلوغ و رسیدن میوه بستگی دارد.بدون تردید، تفاوت نوع رقم (ژنوتیپ) و شرایط کشت و پرورش، و نیز مغایرت روش استخراج و محاسبه ظرفیت آنتی‌اکسیدانی در پژوهش‌های مقایسه شده، دلیل اصلی اختلاف بین ظرفیت‌های آنتی‌اکسیدانی است.

بررسی منابع، اعداد متفاوتی را برای محتوای کل ‌آنتوسیانین‌های انار بیان کرده‌اند. موسوی نژاد و همکاران (Mousavinezhad et al.,2009)  از 815 تا بالغ‌بر 650 هزار میلی‌گرم در لیتر را گزارش کرده‌اند که بیشترین مقدار آن مربوط به ملس اشکذر است. تهرانی‌فر و همکاران (Tehranifar et al., 2010) عدد 11/30 میلی‌گرم‌آنتوسیانیندر صد گرم را برای رقم ملس یزدی به‌عنوان بالاترین میزان ‌آنتوسیانین کل در بین ارقام خود گزارش می‌کنند. تاتاری و همکاران (Tatari et al., 2011) نیز ملس شیرین (حدود 77 گرم بر لیتر) را به‌عنوانرقم برتر به لحاظ میزان ‌آنتوسیانین معرفی می‌کنند.

گستره تغییرات میزان ‌آنتوسیانین در تحقیق حاضر از 30/1 میلی‌گرم بر لیتر در ژنوتیپ ملس شماره یک دستجرد تا 13/85 میلی‌گرم بر لیتر در ژنوتیپ ملس دانه سیاه بافق یزد مشاهده شد.مقادیر به‌دست‌آمده در پژوهش حاضر کمتر از مقادیر گزارش‌شده توسط موسوی نژاد وهمکاران (Mousavinejad et al., 2009 ) بود. اختلاف مقادیر آنتوسیانین در ارقام مورد مطالعه می‌تواند مربوط به اختلاف در زمان برداشت و اختلاف در زمان انجام آزمایش باشد. این عوامل به‌طور‌معنی‌داری روی مقدار ‌آنتوسیانین اثر دارند (Miguel et al., 2004; Mirdehghan and Rahemi, 2007). مقادیر ‌آنتوسیانینبه‌دست‌آمده در این آزمایش با مقادیر به‌دست‌آمده توسط گیل و همکاران (Gil et al., 2000) روی رقم Wonderful نزدیک است.

از سوی دیگر، اختلاف بین اعداد به‌دست‌آمده در آزمایش‌های مختلف می‌تواند ناشی از تخریب و عدم ثبات ‌آنتوسیانین‌ها باشد. ثبات ‌آنتوسیانین‌ها با دما، pH، نور و اکسیژن تغییر می‌کند و به تخریب توسط آنزیم‌های اکسیدکننده حساس است (Jaiswal et al.,2009; Alighourchi et al.,2007). ضمن اینکه، مکان قرار گرفتن میوه بر روی درخت نیز بر محتوای ‌آنتوسیانین آن تأثیرگذار است (Melgarejo, 2000) و همین دلایل می‌تواند اختلاف نتایج این آزمایش با گزارش‌های قبلی را توجیه کند

نتایج تحقیق حاضر دامنه تغییرات محتوای کل ‌پلی‌فنل‌ها را بین 520 تا 1328 میلی‌گرم در لیتر نشان داد. در مقایسه با گزارش موسوی نژاد وهمکاران (Mousavinejad et al., 2009) که رقم 2376 تا 9304 میلی‌گرم در لیتر را ثبت کرده‌اند، و تاتاری و همکاران (Tatari et al., 2011) با دامنه بین 3 تا 8 هزار میلی‌گرم در لیتر، مقادیر کمتری به‌دست‌آمده است؛ لیکن در مقایسه با نتایج تهرانی‌فر و همکاران (Tehranifar et al., 2010) با دامنه بین 306 تا 985 میلی‌گرم در لیتر، بیشتر است. مقادیر گزارش‌شده در این آزمایش از مقدار فنل کل اندازه‌گیری شده توسط گیل و همکاران (Gil et al., 2000) در رقم Wonderful (2300 میلی‌گرم بر لیتر) نیز کمتر است.

با توجه به اینکه محتوای کل ‌پلی‌فنل‌ها، ‌آنتوسیانین‌ها را نیز شامل می‌شود (Shahidi and Naczk, 2004)، بنابراین تمامی عواملی که بر ثبات ‌آنتوسیانین‌هامؤثر است می‌تواند میزان ‌پلی‌فنل‌ها را نیز تحت تأثیر قرار دهد. از این عوامل می‌توان به نوع رقم، دما، نور و اکسیژن اشاره کرد (Jaiswal et al.,2009; Mirdehghan and Rahemi, 2007 ).بررسی سوابق نشانگر همبستگی بین برخی صفات در ارقام انار است. میزان فنل کل با ظرفیت آنتی‌اکسیدانی رابطه مثبتی در سطح یک درصد نشان دادند (Tatari et al.,2011; Apak et al.,2007; Gil et al.,2000). تحقیق حاضر تفاوت ‌معنی‌داری بین ژنوتیپ‌ها نشان نداد و این موضوع احتمالاً به دلیل مشابهت زیاد ژنوتیپ‌هااست. مقدار ‌آنتوسیانین با ظرفیت آنتی‌اکسیدانی نیز در نتایج ما، همبستگی ‌معنی‌داری نداشت که با نتایج پژوهش‌های قبلی (Madrigal et al., 2009;Tzulkeret al.,2007) هم‌راستا است. بوروشوف نئوری و همکاران (Borochov-Neori et al.,2009) نشان دادند که ‌آنتوسیانین‌ها در آب انار در ظرفیت انتی‌اکسیدانی کل دخیل نیستند.

 

نتیجه‌گیری نهایی

وجود منبع غنی ژنوتیپ‌های متعدد انار در کشور، ضرورت غربالگری آنها را برای یافتن مناسب‌ترین کاربرد هر رقم ضروری می‌نماید. اگرچه تاکنون مصرف تازه‌خوری انار، هدف انتخاب ارقام برتر بوده است لیکن امروزه، شناخت ارقامی که بیشترین ماده موثره را دارا باشند، مورد توجه قرار گرفته است. گزینش و معرفی ارقامی که بیشترین انتوسیانین، پلی‌فنل یا آنتی‌اکسیدان‌ها را تولید کنند، کمک زیادی به متخصصین و تولید کنندگان انار برای دستیابی به ارتقاء سلامت انسان و ارزش افزوده ناشی از کشت و فرآوری میوه انار می‌کند. در این مقاله سعی شد تا برخی ارقام مورد مطالعه و مقایسه قرار گیرند، اما تحقیق بیشتر روی تمام ارقام و معرفی ارقام برتر به لحاظ متابولیتی، ضرورتی اجتناب ناپذیر است.

 

 


References

Adhami, V.M. andMukhtar, H.2006.Polyphenols from green tea and pomegranate for prevention of prostate cancer. Free radical research, 40(10):1095-1104.

Alighourchi, H., Barzegar, M. and Soleiman, A. 2007.Anthocyanins characterization of 15 Iranian pomegranate (PunicagranatumL.) varieties and their variation after cold storage and pasteurization. European Food Research and Technology, 227(3): 881-887.

Apak, R., Güçlü, K., Demirata, B., Özyürek, M., Çelik, S.E., Bektaşoğlu, B., Berker, K. I., and Özyurt, D. 2007. Comparative evaluation of various total antioxidant capacity assays applied to phenolic compounds with the cupric assay. Molecules, 12: 1496–1547.

Barzegar, M., Fadavi, A. and Azizi, T.M.H. 2004.Evaluation of physico-chemical composition of cultivated pomegranates in Yazd. Iranian Journal of Nutrition Science and Food Technology 1 (2): 9-14. (in Persian)

Borochov-Neori, H., Judeinstein, S., Tripler, E., Harari, M., Greenberg, A., Shomer, I., and Holland, D. 2009.Seasonal and cultivar variations in antioxidant and sensory quality of pomegranate (PunicagranatumL.) fruit. Journal of Food Composition and Analysis, 22: 189-195.

Fadavi, A., Barzegar, M., Azizi, M.H., andBayat, M. 2005. Physicochemical composition of ten pomegranate cultivars (Punicagranatum L.) grown in Iran. Food Science and Technology International, 11(2): 113-119.

Feyzi, F., Seifi E., Varasteh, F., Hemmati, Kh.,Fereydooni, H. 2015.evalution of some biochemical properties of two pomegranate cultivars in three different region. 4th national congress on medicinal plants, Tehran, Iran.

Gil, M.I., Tomas-Barberan, F.A., Hess-Pierce, B., Holcroft, D.M., and Kader, A.A. 2000.Antioxidant activity of pomegranate juice and its relationship with phenolic composition and processing.Journal of Agricultural and Food Chemistry 48: 4581- 4589.

Giusti, M.M., Wrolstad, R.E. 2001.Characterization and measurement of anthocyanins by UV–visible spectroscopy. In: Wrolstad, R.E., Schwartz, S.J. (Eds.),Current Protocols in Food Analytical Chemistry. John Wiley and Sons, New York.

Jaiswal, V., Der Marderosian, A. and Porter, J.R. 2009.Anthocyanins and polyphenol oxidase from dried arils of pomegranate (PunicagranatumL.). Food Chemistry, 118: 11-16.

JaliliMoghadam Z. 2015.A comprehensive guide for pomegranate cultivation.Agricultural Education and extension publishing.Tehran (in Persian).348 p.

Lansky, E.P. & Newman, R.A. 2007.Punicagranatum(pomegranate) and its Potential Forprevention and treatment of inflammation and Cancer. Journal of Ethnobotany and Pharmacology, 109: 177-2060.

Madrigal Carballob, S., Rodriguezb, G., Kruegera, C.G., Dreherc, M., and Reeda, J.D. 2009. Pomegranate (Punicagranatum) supplements: Authenticity, antioxidant and polyphenol composition. Journal of Functional Foods, 1: 324-329.

Melgarejo, P., Salazar, D.M., andArtes, F. 2000.Organic acids and sugars composition of harvested pomegranate fruits. European Food Research and Technology, 211(3): 185-190.

Miguel, G., Fontes, C., Antunes, D., Neves, A. and Martins, D. 2004. Anthocyanin concentration of “Assaria” pomegranate fruits during different cold storage conditions. BioMed Research International, 5: 338-342.

Mirdehghan, S.H., andRahemi, M. 2007. Seasonal changes of mineral nutrients andphenolics in pomegranate (PunicagranatumL.) fruit. Journal of ScientiaHorticulturae, 111: 120–127.

Mirjalili, S.A. 2015.A review on Biochemical constituents and medicinal properties of pomegranate (PunicagranatumL). Journal of Medicinal Plants, 4(56):1-22 (in Persian).

Mirjalili, S.A. 2016.Pomegranate, biodiversity and genetic resources.Rostaniha, 17(1): 1-18. (In Persian)

Mousavinejad, G., Emam-Djomeh, Z., Rezaei, K., andKhodaparast, M.H.H. 2009.Identification and quantification of phenolic compounds and their effects on antioxidant activity in pomegranate juices of eight Iranian cultivars. Food Chemistry, 115: 1274-79.

Pokorny, J., Yanishlieva, N., and Gordon, M. 2001.Antioxidants in Food.Practical pomegranates grown in Turkey. Journal of Food Composition and Analysis, 15: 567-575.

Seeram, N.P., Aviram, M., Zhang, Y., Henning, S.M.,Feng, L., Dreher, M., Heber, D. 2008.Comparison of antioxidant potency of commonly consumed polyphenolrich beverages in the United States. Journal of Agriculturaland Food Chemistry, 56: 1415–1422.

Shahidi, F., and Naczk, M. 2004.Phenolic in food and nutraceuticals. Pp. 131–239.

Sun, T. and Ho, C.T. 2005. Antioxidant activity of buck wheat extracts. FoodChemistry, 90: 743 – 749.

Tatari, M., Ghazvini, R. F., Ghasemnejad, M., Mousavi, S.A., and Tabatabaii, S.Z. 2011.Morphological and biochemical characteristics of fruit in some pomegranate cultivars in climatical conditions of Saveh. Seed and Plant Improvement Journal, 27(1): 69-87. (in Persian)

Tehranifar, A., Zarei, M., Nemati, Z., Esfandiyari, B., Vazifeshenas, M.R. 2010.Investigation of physico-chemical properties and antioxidant activity of twenty Iranian pomegranate (PunicagranatumL.) cultivars.ScientiaHorticulturae, 126(2):180-185.

Tezcan, F., Gultekin-Ozguven, M., Diken, T., Ozcelik, B., Erim, F.B. 2009. Antioxidant activity and total phenolic, organic acid and sugar content in commercial pomegranate juices. Food Chemistry, 115: 873–877.

Tzulker, R., Glazer, I., Bar-Ilan, I., Holland, D., Aviram, M., and Amir, R. 2007. Antioxidant activity, polyphenol content, and related compounds in different fruit juices and homogenates prepared from 29 different pomegranate accessions. Journal of Agricultural and Food Chemistry, 55: 9559–9570.

Varidi, M.J. 1992. Chemical compositions and clarification probability of pomegranate extract. M. Sc. Thesis of Food Industry, TarbiatModarres University.

 

 

 

 



*نویسنده مسئول: abmirjalili@gamil.com

References

Adhami, V.M. andMukhtar, H.2006.Polyphenols from green tea and pomegranate for prevention of prostate cancer. Free radical research, 40(10):1095-1104.

Alighourchi, H., Barzegar, M. and Soleiman, A. 2007.Anthocyanins characterization of 15 Iranian pomegranate (PunicagranatumL.) varieties and their variation after cold storage and pasteurization. European Food Research and Technology, 227(3): 881-887.

Apak, R., Güçlü, K., Demirata, B., Özyürek, M., Çelik, S.E., Bektaşoğlu, B., Berker, K. I., and Özyurt, D. 2007. Comparative evaluation of various total antioxidant capacity assays applied to phenolic compounds with the cupric assay. Molecules, 12: 1496–1547.

Barzegar, M., Fadavi, A. and Azizi, T.M.H. 2004.Evaluation of physico-chemical composition of cultivated pomegranates in Yazd. Iranian Journal of Nutrition Science and Food Technology 1 (2): 9-14. (in Persian)

Borochov-Neori, H., Judeinstein, S., Tripler, E., Harari, M., Greenberg, A., Shomer, I., and Holland, D. 2009.Seasonal and cultivar variations in antioxidant and sensory quality of pomegranate (PunicagranatumL.) fruit. Journal of Food Composition and Analysis, 22: 189-195.

Fadavi, A., Barzegar, M., Azizi, M.H., andBayat, M. 2005. Physicochemical composition of ten pomegranate cultivars (Punicagranatum L.) grown in Iran. Food Science and Technology International, 11(2): 113-119.

Feyzi, F., Seifi E., Varasteh, F., Hemmati, Kh.,Fereydooni, H. 2015.evalution of some biochemical properties of two pomegranate cultivars in three different region. 4th national congress on medicinal plants, Tehran, Iran.

Gil, M.I., Tomas-Barberan, F.A., Hess-Pierce, B., Holcroft, D.M., and Kader, A.A. 2000.Antioxidant activity of pomegranate juice and its relationship with phenolic composition and processing.Journal of Agricultural and Food Chemistry 48: 4581- 4589.

Giusti, M.M., Wrolstad, R.E. 2001.Characterization and measurement of anthocyanins by UV–visible spectroscopy. In: Wrolstad, R.E., Schwartz, S.J. (Eds.),Current Protocols in Food Analytical Chemistry. John Wiley and Sons, New York.

Jaiswal, V., Der Marderosian, A. and Porter, J.R. 2009.Anthocyanins and polyphenol oxidase from dried arils of pomegranate (PunicagranatumL.). Food Chemistry, 118: 11-16.

JaliliMoghadam Z. 2015.A comprehensive guide for pomegranate cultivation.Agricultural Education and extension publishing.Tehran (in Persian).348 p.

Lansky, E.P. & Newman, R.A. 2007.Punicagranatum(pomegranate) and its Potential Forprevention and treatment of inflammation and Cancer. Journal of Ethnobotany and Pharmacology, 109: 177-2060.

Madrigal Carballob, S., Rodriguezb, G., Kruegera, C.G., Dreherc, M., and Reeda, J.D. 2009. Pomegranate (Punicagranatum) supplements: Authenticity, antioxidant and polyphenol composition. Journal of Functional Foods, 1: 324-329.

Melgarejo, P., Salazar, D.M., andArtes, F. 2000.Organic acids and sugars composition of harvested pomegranate fruits. European Food Research and Technology, 211(3): 185-190.

Miguel, G., Fontes, C., Antunes, D., Neves, A. and Martins, D. 2004. Anthocyanin concentration of “Assaria” pomegranate fruits during different cold storage conditions. BioMed Research International, 5: 338-342.

Mirdehghan, S.H., andRahemi, M. 2007. Seasonal changes of mineral nutrients andphenolics in pomegranate (PunicagranatumL.) fruit. Journal of ScientiaHorticulturae, 111: 120–127.

Mirjalili, S.A. 2015.A review on Biochemical constituents and medicinal properties of pomegranate (PunicagranatumL). Journal of Medicinal Plants, 4(56):1-22 (in Persian).

Mirjalili, S.A. 2016.Pomegranate, biodiversity and genetic resources.Rostaniha, 17(1): 1-18. (In Persian)

Mousavinejad, G., Emam-Djomeh, Z., Rezaei, K., andKhodaparast, M.H.H. 2009.Identification and quantification of phenolic compounds and their effects on antioxidant activity in pomegranate juices of eight Iranian cultivars. Food Chemistry, 115: 1274-79.

Pokorny, J., Yanishlieva, N., and Gordon, M. 2001.Antioxidants in Food.Practical pomegranates grown in Turkey. Journal of Food Composition and Analysis, 15: 567-575.

Seeram, N.P., Aviram, M., Zhang, Y., Henning, S.M.,Feng, L., Dreher, M., Heber, D. 2008.Comparison of antioxidant potency of commonly consumed polyphenolrich beverages in the United States. Journal of Agriculturaland Food Chemistry, 56: 1415–1422.

Shahidi, F., and Naczk, M. 2004.Phenolic in food and nutraceuticals. Pp. 131–239.

Sun, T. and Ho, C.T. 2005. Antioxidant activity of buck wheat extracts. FoodChemistry, 90: 743 – 749.

Tatari, M., Ghazvini, R. F., Ghasemnejad, M., Mousavi, S.A., and Tabatabaii, S.Z. 2011.Morphological and biochemical characteristics of fruit in some pomegranate cultivars in climatical conditions of Saveh. Seed and Plant Improvement Journal, 27(1): 69-87. (in Persian)

Tehranifar, A., Zarei, M., Nemati, Z., Esfandiyari, B., Vazifeshenas, M.R. 2010.Investigation of physico-chemical properties and antioxidant activity of twenty Iranian pomegranate (PunicagranatumL.) cultivars.ScientiaHorticulturae, 126(2):180-185.

Tezcan, F., Gultekin-Ozguven, M., Diken, T., Ozcelik, B., Erim, F.B. 2009. Antioxidant activity and total phenolic, organic acid and sugar content in commercial pomegranate juices. Food Chemistry, 115: 873–877.

Tzulker, R., Glazer, I., Bar-Ilan, I., Holland, D., Aviram, M., and Amir, R. 2007. Antioxidant activity, polyphenol content, and related compounds in different fruit juices and homogenates prepared from 29 different pomegranate accessions. Journal of Agricultural and Food Chemistry, 55: 9559–9570.

Varidi, M.J. 1992. Chemical compositions and clarification probability of pomegranate extract. M. Sc. Thesis of Food Industry, TarbiatModarres University.