بررسی و مقایسه فیتوشیمیایی و اثر ضدقارچی اسانس گونه‌های مختلف دارویی علیه قارچ Alternaria alternata عامل بیماری لکه موجی گوجه‌فرنگی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه گیاهان دارویی-مرکز آموزش عالی شهید باکری میاندوآب-دانشگاه ارومیه-ایران

2 استادیار گروه ترویج و آموزش کشاورزی پایدار، مرکز آموزش عالی شهید باکری میاندوآب، دانشگاه ارومیه.

چکیده

یکی از مهمترین عوامل محدود کننده تولید و نگهداری گوجه‌فرنگی در ایران، بیماری لکه‌موجی با عامل Alternaria alternata می باشد. تحقیقات نشان داده است برخی متابولیت‌های ثانویه گیاهان دارویی در جلوگیری از رشد قارچ‌ها مؤثر بوده و جایگزین مناسبی برای سموم شیمیایی هستند. در تحقیق حاضر، برگ و سرشاخه گلدار آویشن، پونه، نعناع فلفلی، مرزه، نعناع ارومیه در مرحله شروع گلدهی، سرشاخه‌های گل‌دار بومادران زرد در مرحله گلدهی کامل و بذور رسیده رازیانه، شوید و زنیان در سال 1396 از باغ گیاهان دارویی مرکز آموزش عالی شهید باکری میاندوآب جمع آوری و پس از شناسایی مورد استفاده قرار گرفتند. برگ‌های بالغ گیاه دارویی اکالیپتوس نیز در تابستان سال 1396 از استان فارس، شهرستان فراشبند جمع‌آوری و مورد استفاده قرار گرفت. اسانس مواد گیاهی به روش تقطیر با آب و با استفاده از دستگاه کلونجر استخراج شد و ترکیبات اسانس همه گونه‌ها با استفاده از دستگاه گاز کروماتوگرافی مشخص گردید. اثر ضد قارچی اسانس‌های استخراج شده روی رشد کلونی قارچ Alternaria alternata به روش اختلاط اسانس با محیط کشت PDA با غلظت‌های صفر، 200، 400، 800 و 1200 ppm در سه تکرار بررسی شد. نتایج نشان داد، نوع و غلظت اسانس بر جلوگیری از رشد کلونی قارچ تاثیر معنی‌داری دارد. بیشترین تاثیر بازدارندگی مربوط به اسانس مرزه، زنیان و آویشن در غلظت‌های 800 و 1200 ppm و اسانس گیاه دارویی شوید در غلظت 1200 ppm می‌باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


References

 

  1. Abdolmaleki, M., Bahraminejad, S., Salari, M., Abbasi, S., and Panjeke, N., 2011. Antifungal activity ofpeppermint (Mentha piperita L.) on phytopathogenicfungi. Journal of medicinal Plants, 2(38): 26–34.
  2. Agrios, G., 2005. Plant Pathology. 5th Edition. Academic Press, 952 p.
  3. Ahmad, F., Raziqa F., Ullaha N., Khana, H., and Dina, N., 2017. In vitroand in vivobio-assay of phytobiocidal effect of plant extracts on Alternaria solani causing agent of early blight disease in tomato. Archives of Phytopathology and Plant Protection, 50 (11-12): 568–583.
  4. Alikhani, M., Sharifani, M., Azizi, M., Hemati, K.H., and Mousavizadeh, S.J., 2009. The effect of some natural compounds in shelf- life and quality of pear fruit (Esfahan shah mive cultivar). Journal of Agricultural Sciences and Natural Resources, 16: 158–172.
  5. Babagoli, M., and Behdad, E., 2012. Effects of three essential oils on the growth of Alternaria solani. Journal of Research in Agricultural Science, 8(1): 45–57.
  6. Bakkali, F., Averbeck, S., Averbeck D., and Idaomar, M., 2008. Biological effects of essential oils – A review. Food and Chemical Toxicology, 46(2): 446–475.
  7. Bruni, R., Medici, A., Andreotti, E., Fantin, C., Muzzoli, M. and Dehesa, M., 2004. Chemical composition and biological activities of isphingo essential oil, a traditional ecuadorian spice from Ocotea quixos (Lam.) kosterm. (Lauraceae) flower calices. Food Chemistry, 85(3): 415–421.
  8. Calo, J.R., Crandall, P.G., O’Bryan, C.A., and Ricke, S.C., 2015. Essential oils as antimicrobials in food systems – A review. Food Control, 54: 111–119.
  9. El-Mohamedy, R.S.R., 2017. Plant essential oils for controlling plant pathogenic fungi. 171–198. In: Volatiles and Food Security: Role of Volatiles in Agro-ecosystems. Choudhary D.K. et al. (eds.). Springer Singapore, 373 p.
  10. Ershad, D., 2009. Fungi of Iran. 3nd ed. Agricultural Research. Education & Extension Organization, Publication. No. 10, Tehran, 531 pp.
  11. Fadaei, S., Aberoomand Azar, P., Sharifan, A., and Larijani, K., 2011. Evaluation of antimicrobial activity of Mentha piperita L. essential oil and its comparison with sodium benzoate. Food Technology and Nutrition, 8: 34-41.
  12. Gachkar, L., Yadegari, D., Rezaei, M.D., and Rasooli, I., 2007. Chemical and biological characteristics of Cuminum cyminum and Rosmarinus officinalis essential oils. Food Chemistry, 102(3): 898–904.
  13. Hadian, J., Farzaneh, M., Fakhr Tabatabaei, S.M., Mirjalili, M.H., Ranjbar, H., and Haji Eghrari, B., 2007. A study of the composition, and antifungal activity of the essential oils of Artemisia scopari and A. aucheri from south of Khorasan on some soil-borne phytopathogen. Iranian Journal of Agriculture Science, 38(3): 421–429.
  14. Hadizadeh, I., Peivastegan, B., and zarghani, H., 2009. Antifungal activity of essential oils from some medicinal plants of Iran against Alternaria alternata. American Journal of Applied Sciences, 6(5): 857–861.
  15. Keshavarz, A., Taheri, P., and Tariqi, S., 2014. Evaluation of inhibition effect of medicinal essential oils on Alternaria spp. colony growth in vitro. The Second National Conference of Medicinal Herbs and Organic Agriculture, 1–11.
  16. Lahooji, A., Mirabolfathy, M., and Karami-Osboo, R., 2010. Effect of Zataria multiflora and Satureja hortensis essential oils, thymol and carvacrol on growth of Fusarium graminearum isolates and deoxynivalenol production. Iranian Journal of Plant Pathology, 46(1): 37–50.
  17. Lopez-Meneses, A.K., Sanchez-Marinez, R.I., Quintana-Obregon, E.A., Parra-Vergara, N.V., Gonzalez-Aguilar, G.A., Lopez-Saiz, C.M., and Cortez-Rocha, M.O., 2017. In vitro antifungal activity of essential oils and major components against fungi plant pathogens. Journal of Phytopathology, 165(4): 232–237.
  18. Mazaheri Tehrani, M., Mortazavi, A., Ziaolhagh, H., and Ghandi, A., 2007. Qualitative characteristics in tomato processing (Vol. 2). Marze Danesh Publications, Tehran, Iran, 253 pp.
  19. Najib Zadeh, T., Yadegari, M.H., and Naghdi Badi, H., 2009. Evaluation antifungal effects of essential oils Satureja khuzestanica and Myrtus communis. Presented for the M.Sc, Tarbiat Modares University, Tehran.
  20. Pandey, A.K., Kumar, P., Singh, P., Tripathi, N.N., and Bajpai, V.K., 2017. Essential oils: sources of antimicrobials and food preservatives. Frontiers in microbiology, 7: 21-61.
  21. Plotto, A., Roberts, D.D., and Roberts, R.G. 2003. Evaluation of plant essential oils as natural postharvest disease control of tomato (Lycopersicon esculentum). Acta Horticulture, 628: 737–745.
  22. Raman, V., La, S., Saradhi, P., Rao, N., Krishna, N.V., Sudhakar, M., and Radhakrishnan, T.M. 2012. Antibacterial, antioxidant activity and GC-MS analysis of Eupatorium odoratum. Asian Journal of Pharmaceutical and Clinical Research, 5(2): 99–106.
  23. Ranjbar, H., Farzaneh, M., Hadian, J., Mirjalili, M.H., and Sharifii, R., 2008. Antifungal effect of several herbal essential oils on post-harvest disease of fruit strawberry. Pajouhesh & Sazandegi, 21(4): 54–60.
  24. Rassem, H.H., Nour, A.H., and Yunus, R.M., 2018. Biological activities of essential oils–A review. Pacific International Journal, 1: 63–76.
  25. Rota, C., Carraminana, J.J., Burillo, J., and Herrera, A., 2004. In vitro antimicrobial activity of essential oils from aromatic plants against selected foodborne pathogens. Journal of Food Protection, 67(6): 1252–1256.
  26. Rustaiyan, A., Masoudi, S., Yari, M., Rabbani, M., Motiefar, H.R., and Larijani, K., 2000. Essential oil of Salvia lerifolea Benth. Journal of Essential Oil Research, 12: 601–602.
  27. Seyyedi, S.M., and Rezvani Moghaddam, P., 2016. Evaluating the ability of some medicinal plants for controlling Rhizopus (Rhizopus nigricans) and black spot rot (Alternaria alternata) as postharvest diseases in tomato produced under conventional and organic cropping systems. Agro ecology Journal, 8(2): 318–321.
  28. Shahnaz, H., Hifza, A., Bushra, K., and Khan, J.I., 2004. Lipid studies of Cuminum cyminum fixed oil. Pakistan Journal of Botany, 36(2): 395–401.
  29. Sharifi-Rad, J., Sureda, A., Tenore, G.C., Daglia, M., Sharifi-Rad, M., Valussi, M., Tundis, R., Sharifi-Rad, M., Loizzo, M.R., Ademiluyi, A.O., Sharifi-Rad, R., Ayatollahi, S.A., and Iriti, M., 2017. Biological activities of essential oils: from plant chemoecology to traditional healing systems. Molecules, 22: E70.
  30. Simmons, E.G., 2007. Alternaria: an identification manual. CBS, Utrecht, 775 p.
  31. Vardar-Unlu, G., Candan, F., Sokmen, A., Daferera, D., Polissiou, M., Sokmen, M., Donmez, E., and Tepe, B., 2003. Antimicrobial and antioxidant activity of the essential oil and methanol extracts of Thymus pectinatus Fisch. Mey. var. pectinatus (Lamiaceae). Journal of Agricultural and Food Chemistry, 51(1): 63–67.
  32. Viuda Martos, M., Ruiz Navaias, Y., Fernardez-Looez, J., and Perez-Alvarez, J.A., 2007. Antifungal activites of thyme, clove and organo essential oils. Journal of Food Safety. 27(1): 91–101.
  33. Wang, K., Jiang, S., Pu, T., Fan, L., Su, F., and Ye, M., 2019. Antifungal activity of phenolic monoterpenes and structure-related compounds against plant pathogenic fungi. Natural Product Research, 33(10): 1423–1430.